Khi khách nhắn riêng để chê, shop online nên trả lời trong vòng một giờ nếu đang trong giờ bán, cảm ơn khách đã nhắn thay vì viết đánh giá, xin ảnh hoặc mô tả cụ thể, đưa ra hai lựa chọn rõ ràng như đổi hoặc hoàn tiền, rồi làm đúng hẹn; không hỏi vặn, không đổ cho đơn vị giao hàng, không bắt khách chờ chủ shop rảnh. Khách nhắn riêng là khách vẫn còn muốn giải quyết với shop. Xử lý tốt ở đây thì không có đánh giá xấu nào xuất hiện, mà nhiều khi còn có thêm một người kể giúp.
Ví dụ giả định: chị H bán quần áo trẻ em online tại nhà, một mình làm từ chụp ảnh tới đóng gói. Chín giờ tối, một khách nhắn: "Áo giao màu hồng đậm chứ không phải hồng phấn như ảnh, vải mỏng hơn mình nghĩ, hơi thất vọng." Chị H vừa cho con ngủ xong, mệt và muốn trả lời cho xong. Phần dưới là thứ tự trả lời trong ngày đầu, câu mẫu, bảng hay làm và nên làm, cách đối xử khi khách đang rất bực, và cách đếm.
Tin nhắn chê là món quà cuối cùng trước khi thành đánh giá
Phần lớn khách không vui sẽ không nói gì cả. Họ không mua nữa, và có khi kể với bạn trong nhóm mẹ bỉm rằng shop đó giao hàng khác ảnh. Một số ít viết thẳng đánh giá xấu. Còn khách chịu nhắn riêng là số ít hơn nữa: họ cho shop một cơ hội, dù trong tin nhắn đang bực. Người bán online lâu năm hiểu điều này nên quý những tin nhắn chê hơn cả tin nhắn khen.
Khách chọn nhắn riêng thường vì một trong hai lẽ: họ ngại chê công khai, hoặc họ muốn được đổi hàng mà không phải làm to chuyện. Cả hai lẽ đều có nghĩa là, nếu shop xử lý gọn, câu chuyện kết thúc ở đây. Còn nếu shop trả lời chậm, trả lời kiểu đổ lỗi, hay im lặng tới sáng hôm sau, thì bước tiếp theo của khách thường là đánh giá trên trang bán hàng, kèm ảnh chụp đoạn tin nhắn.
Chi tiết nhỏ ai bán online cũng gặp: ảnh sản phẩm chụp dưới đèn trắng ở nhà lên màu nhạt hơn thật, khách xem trên điện thoại độ sáng cao lại càng nhạt. Lời chê "khác màu" phần lớn bắt đầu từ chính tấm ảnh của shop, không phải khách khó tính.
Ngày đầu: thứ tự trả lời
Từ lúc đọc tin tới khi chốt cách xử lý, đi theo các bước sau. Phần lớn xong trong ngày:
- Trả lời ngay một tin ngắn để khách biết shop đã đọc, kể cả khi chưa xử lý được: "Dạ chị ơi, em đọc rồi, em xin lỗi vì áo không đúng như chị mong. Chị cho em vài phút xem lại đơn của chị nhé."
- Mở lại đơn: mẫu nào, màu nào khách chọn, ảnh nào shop gửi lúc tư vấn. Đôi khi khách chọn đúng màu hồng đậm mà nhìn ảnh nhầm, đôi khi shop gửi nhầm.
- Xin ảnh thật, giọng nhờ chứ không đòi: "Chị chụp giúp em cái áo dưới ánh sáng ban ngày gần cửa sổ được không ạ, em muốn so với ảnh trên trang."
- So ảnh khách gửi với ảnh shop đăng, công bằng với chính mình. Nếu ảnh shop chụp nhạt hơn thật, nhận luôn.
- Đưa hai lựa chọn rõ ràng, có thời hạn: "Em gửi chị hai cách: em đổi sang màu hồng phấn, em chịu phí gửi hai chiều; hoặc chị gửi trả, em hoàn tiền trong hai ngày khi nhận lại áo. Chị chọn cách nào tiện cho chị ạ?"
- Làm đúng như đã hẹn và báo khách từng bước: đã gửi hàng đổi, đã nhận áo trả, đã chuyển tiền.
Cả quá trình thường cần ba bốn tin nhắn. Điều hay hỏng là bước một: chủ shop đợi tới lúc rảnh mới trả lời một lần cho đủ, trong khi khách đang ngồi nhìn tin "đã xem" mà không thấy gì.
Câu mẫu theo từng tình huống hay gặp
Hàng khác ảnh vì ảnh của shop. "Chị nói đúng, ảnh em chụp bị nhạt hơn màu thật, em sơ suất. Em đổi cho chị và em sẽ chụp lại ảnh mẫu này ngay tuần này để chị em khác không bị nhầm." Câu cuối cho khách thấy lời chê của họ có tác dụng.
Shop gửi nhầm. "Em xin lỗi chị, bên em đóng nhầm màu. Em gửi lại đúng màu ngay sáng mai, chị cứ giữ cái áo kia, không cần gửi trả." Nếu giá trị món nhầm nhỏ, để khách giữ thường rẻ hơn chi phí gửi trả và để lại ấn tượng lâu hơn.
Khách chọn đúng mẫu nhưng không thích. "Dạ em hiểu, nhìn ngoài với nhìn ảnh có khi khác cảm giác. Áo chưa giặt chưa cắt mác thì chị gửi lại em đổi mẫu khác, phí gửi về chị chịu giúp em, phí gửi đi em chịu." Chia phí công bằng, nói rõ trước.
Chất lượng có lỗi thật. "Đường may bị bung như chị chụp là lỗi của bên em, em hoàn tiền đủ cho chị và chị không cần gửi lại. Em cảm ơn chị đã chụp kỹ để em báo lại xưởng."
Giao hàng chậm hoặc hộp móp. "Em xin lỗi chị vì hàng tới muộn và hộp bị móp. Bên giao thì em sẽ báo, nhưng chọn bên giao là việc của em, nên em chịu trách nhiệm với chị." Không đẩy khách sang nói chuyện với đơn vị giao.
Khi chưa biết trả lời ngay. "Chị cho em tới trưa mai để em hỏi xưởng, trưa mai em nhắn chị dù có kết quả hay chưa." Hẹn giờ cụ thể và giữ đúng.
Hay làm và nên làm trong tin nhắn
| Hay làm | Khách nghe thấy gì | Nên làm |
|---|---|---|
| "Chị xem kỹ lại ảnh giúp em, ảnh ghi rõ màu hồng đậm mà." | Shop đang bắt lỗi mình | Kiểm đơn trước, nếu khách chọn nhầm thì vẫn đưa cách đổi |
| "Bên giao làm móp chứ shop đóng kỹ lắm." | Shop phủi trách nhiệm | Nhận phần của shop, tự báo bên giao |
| Gửi một đoạn dài chính sách đổi trả dán sẵn | Bị đối xử như một số đơn | Nói đúng cách áp dụng cho trường hợp của khách |
| Trả lời bằng ghi âm giọng nói dài khi khách đang nhắn chữ | Khách khó nghe ở chỗ đông, thấy bất tiện | Nhắn chữ, ngắn, đủ ý; ghi âm chỉ khi khách muốn |
| Im lặng tới sáng hôm sau | Shop bỏ mặc | Trả lời một câu báo đã đọc, hẹn giờ xử lý |
| Tặng mã giảm giá thay cho đổi hàng | Shop muốn mình mua thêm | Giải quyết món hàng trước, quà nếu có thì để sau |
Cái không cần làm: soạn một kịch bản trả lời dài cho mọi tình huống. Shop một người làm chỉ cần nhớ thứ tự: báo đã đọc, xem đơn, xin ảnh, đưa hai lựa chọn, làm đúng hẹn.
Khi khách đang rất bực hoặc doạ viết đánh giá xấu
Có khách nhắn liền năm sáu tin, chữ viết hoa, kèm câu "shop lừa đảo" hay "mình sẽ đánh giá cho mọi người biết". Đừng trả lời từng tin. Đợi khách ngừng, rồi gửi một tin bình tĩnh: "Em đọc hết rồi chị. Em hiểu chị đang rất bực vì mua cho bé mà không như mong đợi. Em muốn giải quyết cho chị ngay, chị cho em biết chị muốn đổi hay hoàn tiền ạ." Một tin trọn vẹn thường làm khách dịu lại nhanh hơn năm tin trả lời từng ý.
Không mặc cả kiểu "nếu chị không đánh giá xấu thì em hoàn tiền". Câu đó, nếu bị chụp lại, sẽ thành chuyện lớn hơn nhiều so với một đánh giá xấu. Giải quyết vấn đề như thể khách không hề doạ gì. Nếu sau đó khách vẫn viết đánh giá, shop trả lời công khai bằng đúng những gì đã làm, ngắn gọn, không trích tin nhắn của khách.
Nếu lời lẽ của khách chuyển sang xúc phạm cá nhân, đe doạ đến nhà, hay đòi một khoản không liên quan tới giá trị đơn, ngừng trao đổi qua lại, giữ lại toàn bộ tin nhắn, và nếu chuyện đi xa thì hỏi luật sư. Gặp đe doạ an toàn thì gọi 113. Trường hợp này hiếm, nhưng nên biết điểm dừng.
Chuẩn bị sẵn để ngày đầu nhẹ hơn
Vài thứ làm một lần, dùng mãi, giúp lần bị chê sau xử lý nhanh hơn:
- Chụp ảnh sản phẩm thêm một tấm dưới ánh sáng ban ngày gần cửa sổ, đặt cạnh ảnh đẹp, ghi chú "màu thật gần với ảnh này".
- Ghi chính sách đổi trả ba dòng, đặt ở đầu trang bán hàng: đổi trong bao lâu, ai chịu phí gửi trong trường hợp nào, hoàn tiền trong mấy ngày.
- Giữ ghi chú trong điện thoại mấy câu mở đầu đã viết sẵn, chỉ để khỏi mất thời gian nghĩ câu đầu tiên lúc mệt.
- Dặn người nhà nếu có phụ: tin chê luôn báo chủ shop, không tự trả lời.
- Mỗi đơn ghi chú mẫu, màu, size và ảnh tư vấn đã gửi, để khi khách nhắn chê tra lại được trong một phút.
Không cần phần mềm quản lý đơn hay hệ thống trả lời tự động. Với shop một người, một cuốn sổ hoặc một bảng tính đơn giản là đủ.
Tự đếm sau một tháng
Mỗi tin chê, ghi một dòng: ngày, đơn, chê gì, bao lâu sau shop trả lời câu đầu, xử lý cách nào, khách có mua lại không. Sau một tháng đọc ba cột. Thời gian trả lời câu đầu: phần lớn dưới một giờ trong giờ bán là đạt. Lý do chê: nếu "khác màu ảnh" chiếm nhiều nhất, việc đầu tiên là chụp lại ảnh, không phải trả lời hay hơn. Khách có mua lại: chỉ cần vài người mua lại sau khi được xử lý là dấu hiệu tốt.
Đếm thêm số đánh giá xấu trên trang bán hàng mà trước đó khách đã nhắn riêng. Con số này nên về không. Nếu vẫn có, đọc lại đoạn tin nhắn của những trường hợp đó, thường sẽ thấy một bước bị bỏ: trả lời chậm, không đưa lựa chọn, hay hẹn mà trễ.
Cuối cùng, để ý những khách sau khi được đổi hàng lại nhắn kiểu "bạn mình hỏi shop ở đâu". Đó là truyền miệng sinh ra từ chính một lời chê được xử lý tử tế, và là thứ đáng ghi lại nhất trong sổ.
Câu hỏi thường gặp
Khách nhắn chê lúc nửa đêm thì có cần trả lời ngay không?
Không bắt buộc trả lời lúc nửa đêm. Nếu còn thức, nhắn một câu đã đọc và hẹn sáng mai xử lý. Nếu đã ngủ, sáng sớm hôm sau trả lời đầu tiên, trước mọi tin hỏi hàng khác.
Có nên yêu cầu khách gửi ảnh trước khi đổi hàng không?
Nên xin ảnh, nhưng bằng giọng nhờ và nói rõ lý do là để so với ảnh của shop. Đừng đặt ảnh như điều kiện bắt buộc khi lỗi rõ ràng là của shop, như gửi nhầm màu. Khách thấy bị nghi ngờ thì càng bực.
Ai chịu phí gửi khi đổi hàng?
Lỗi của shop như gửi nhầm, hàng hỏng, ảnh sai màu thì shop chịu cả hai chiều. Khách đổi ý vì không thích thì có thể chia phí, mỗi bên một chiều. Ghi rõ điều này trong chính sách đổi trả từ trước để khỏi tranh cãi lúc khách đang bực.
Khách doạ đánh giá xấu nếu không hoàn tiền thì làm sao?
Xử lý như bình thường, đưa lựa chọn hợp lý theo lỗi thật, không mặc cả chuyện đánh giá. Nếu khách vẫn viết, trả lời công khai ngắn gọn bằng những gì shop đã làm. Đừng trích tin nhắn riêng của khách lên chỗ công khai.
Có nên gọi điện cho khách thay vì nhắn tin không?
Chỉ gọi khi khách đồng ý hoặc tự đề nghị. Nhiều khách chọn nhắn tin vì không tiện nghe máy hoặc không muốn nói chuyện căng. Hỏi trước một câu kiểu chị tiện nghe máy hai phút không, em gọi giải thích cho nhanh.
Đã đổi hàng xong có nên xin khách đánh giá tốt không?
Không nên xin đánh giá ngay sau khi xử lý lời chê, vì khách dễ hiểu là đổi hàng để lấy điểm. Chỉ cần cảm ơn và hỏi khách đã nhận hàng đổi ổn chưa. Nếu khách hài lòng, họ thường tự quay lại mua hoặc giới thiệu bạn bè.