Lời đánh giá kèm ảnh do chính khách chụp là thứ thuyết phục khách mới nhất, và cách để có nhiều ảnh như vậy là chừa sẵn một chỗ đủ sáng trong tiệm, gợi khách chụp đúng lúc họ đang vui với sản phẩm, rồi nhờ khách gắn ảnh khi viết. Tiệm không chụp hộ để khách đăng như ảnh của khách, không tự lấy ảnh khách đăng lại khi chưa hỏi, và không chỉnh sửa ảnh khách.
Ví dụ giả định tiếp ở tiệm làm móng chị Trâm. Ảnh trong hồ sơ của tiệm toàn ảnh chị tự chụp: đẹp, sáng, nhưng người xem biết đó là ảnh của tiệm. Trong khi đó, khách nào cũng giơ tay chụp móng mới làm, đăng lên trang cá nhân, rồi thôi. Bài này nói cách để những tấm ảnh ấy đi kèm lời đánh giá, nơi người tìm tiệm thật sự nhìn thấy.
Vì sao ảnh của khách nặng ký hơn ảnh của tiệm
Người tìm tiệm làm móng, tiệm bánh, quán ăn đều có thói quen lướt phần ảnh của khách trước khi đọc chữ. Ảnh tiệm tự đăng được chọn lọc, chụp ở góc đẹp nhất, nên người xem coi như ảnh quảng cáo. Ảnh khách chụp thì lệch, đôi khi tối, có góc khăn bàn nhăn, nhưng đó là thứ người xem tin là thật: món thật trông như vậy khi tới tay mình.
Ảnh của khách còn kể được những điều chữ khó kể. Một tấm ảnh bàn tay cầm ly trà đá cạnh bộ móng mới cho thấy tiệm có nước mời. Một tấm ảnh chiếc bánh kem trong hộp khi về tới nhà cho thấy bánh không bị móp đường đi. Tiệm không thể tự đăng những ảnh đó mà vẫn được tin như khách đăng.
Dấu hiệu tiệm đang bỏ phí: khách chụp ảnh ngay tại ghế rất nhiều, nhưng phần ảnh của khách trên hồ sơ gần như trống, hoặc toàn ảnh mặt tiền tối om do ai đó chụp lúc đi ngang. Khách đã có ảnh trong máy, chỉ thiếu một câu nhắc gắn ảnh vào lúc viết.
Chừa một chỗ chụp trong tiệm, tốn chừng nửa buổi
Khách sẽ chụp nhiều hơn nếu có một chỗ sẵn sáng, gọn, ngay tầm tay. Chị Trâm làm những việc sau:
- Chọn một góc gần cửa sổ, có ánh sáng tự nhiên buổi sáng và đầu chiều. Kê một mặt bàn nhỏ trải khăn trơn màu sáng.
- Gắn một đèn bàn ánh trắng dịu cho buổi tối. Ánh đèn vàng làm màu sơn lên ảnh lệch hẳn, khách chụp xong thấy không giống thật thì không đăng.
- Để vài món nhỏ làm nền: một chậu cây, một chiếc cốc. Không đặt bảng tên tiệm hay giấy có chữ chen vào khung, khách không thích ảnh của mình trông như quảng cáo.
- Dọn sạch góc đó mỗi sáng: không chai lọ bừa bộn, không khăn bẩn, không dây sạc vắt ngang.
- Với quán ăn, tiệm bánh: chọn một bàn sát cửa sổ làm bàn chụp, món mang ra bàn đó thì đặt đĩa xoay mặt đẹp về phía khách.
- Với shop online: bỏ vào hộp một tấm lót giấy màu trơn, khách mở hộp đặt sản phẩm lên là có nền chụp sẵn.
Không cần mua đèn chụp chuyên nghiệp hay phông nền đắt tiền. Một góc sáng tự nhiên và gọn gàng là đủ cho ảnh điện thoại của khách trông dễ chịu. Một việc nữa đáng làm: thỉnh thoảng chủ tiệm tự cầm điện thoại ra góc đó chụp thử vào các giờ khác nhau, sáng, trưa, chiều tối, để biết lúc nào ánh sáng đẹp nhất mà gợi khách đúng lúc, và lúc nào nên bật đèn bàn trước khi khách cần.
Câu gợi khách chụp và gắn ảnh
Khi khách đang ngắm sản phẩm. "Màu này chị chụp ở góc cửa sổ kia lên đẹp lắm, chị ra đó chụp thử đi." Chỉ gợi chỗ, không giành máy của khách.
Khi khách đã chụp xong. "Ảnh chị chụp đẹp ghê. Lúc nào chị viết đánh giá cho tiệm thì gắn kèm tấm này luôn nha, người tìm tiệm nhìn ảnh khách là tin liền."
Khi khách nói không biết gắn ảnh. "Chỗ viết đánh giá có cái biểu tượng máy ảnh nhỏ ở dưới, chị bấm vào đó rồi chọn ảnh trong máy là được." Chỉ bằng lời, khách tự bấm.
Với khách mua mang đi, shop online. Tin nhắn sau khi khách nhận hàng: "Nếu chị có chụp bánh lúc mở hộp thì gửi kèm khi viết nhận xét giúp em nha, ảnh khách chụp mới thật."
Khi khách ngại lộ mặt hay lộ tay. "Chị chụp riêng phần móng hay riêng ly nước cũng được, không cần thấy mặt." Nhiều khách từ chối chụp chỉ vì nghĩ phải lộ mặt.
Xin phép trước khi dùng ảnh của khách
Có hai việc khác nhau. Khách tự gắn ảnh vào lời đánh giá của mình: đó là ảnh của khách, nằm trên lời của khách, tiệm không cần làm gì. Còn khi tiệm muốn lấy ảnh khách đăng ở trang cá nhân để đăng lại trên trang của tiệm, hay in ra treo trong tiệm, thì phải hỏi. Câu hỏi đơn giản: "Chị ơi tấm ảnh chị đăng hôm qua đẹp quá, tiệm xin phép đăng lại trên trang của tiệm được không chị, tiệm ghi tên chị hay để ẩn tuỳ chị."
Khách đồng ý thì giữ lại tin nhắn đồng ý, phòng sau này có hiểu lầm. Khách im lặng không trả lời thì coi như không đồng ý, đừng hiểu là được. Khách sau này đổi ý muốn gỡ thì gỡ ngay, cảm ơn khách, không hỏi lý do.
Ảnh có trẻ em, kể cả trẻ chỉ lọt một góc, phải che mặt trước khi tiệm đăng lại. Ảnh có người khác ngồi bàn bên, có biển số xe, có hoá đơn ghi tên khách, cũng che hoặc cắt bỏ phần đó. Quy định về quyền hình ảnh và thông tin cá nhân có thể thay đổi; nếu tiệm dùng ảnh khách để quảng bá nhiều, nên tra quy định hiện hành cho chắc.
Hay làm và nên làm với ảnh của khách
Mấy thói quen dưới đây khá phổ biến, nhất là ở tiệm có chủ trẻ hay dùng mạng xã hội:
| Hay làm | Vì sao hỏng | Nên làm |
|---|---|---|
| Tiệm tự chụp ảnh đẹp rồi gửi khách để khách đăng như ảnh của mình | Đó là ảnh của tiệm đội lốt ảnh khách, người xem bị đánh lừa; trái tinh thần lời đánh giá thật | Để khách tự chụp, tiệm chỉ chuẩn bị chỗ sáng |
| Chụp màn hình bài đăng của khách rồi đăng lên trang tiệm | Chưa xin phép, có thể lộ tên, mặt, bạn bè của khách | Hỏi trước, khách đồng ý mới đăng |
| Chỉnh màu, làm mịn ảnh khách trước khi đăng lại | Ảnh không còn giống thật; khách thấy ảnh mình bị sửa thì phật ý | Đăng nguyên ảnh, chỉ cắt bỏ phần riêng tư |
| Hứa giảm giá cho khách đăng đánh giá có ảnh | Thành đổi lợi ích lấy đánh giá, dễ bị gỡ | Gợi chụp và cảm ơn bằng lời |
| Bắt khách chụp chung với bảng tên tiệm | Khách thấy mình thành người làm quảng cáo, nhiều người từ chối | Để khách chụp thứ khách thích |
Tiệm cũng không cần trả lời từng ảnh bằng lời khen ảnh. Trả lời lời đánh giá như thường, nhắc một chi tiết trong ảnh nếu có, như "màu đỏ rượu này lên tay chị hợp ghê", là đủ cho khách biết tiệm đã xem.
Đếm ảnh và đọc ảnh sau một tháng
Chị Trâm thêm vào sổ một cột: lời đánh giá mới có kèm ảnh hay không. Ví dụ giả định, tháng đầu mười lời, hai lời có ảnh. Sau khi có góc chụp và câu gợi, tháng sau mười một lời, sáu lời có ảnh. Con số không cần lớn, chỉ cần thấy cột ảnh dày lên.
Quan trọng không kém là đọc ảnh. Mở phần ảnh của khách trên hồ sơ, xem người lạ sẽ thấy gì: toàn ảnh móng đẹp nhưng không thấy tiệm ra sao, hay thấy cả không gian sạch sẽ, ghế ngồi, chỗ để đồ. Nếu ảnh nào cũng tối, góc chụp đang thiếu sáng, cần dời chỗ hoặc thay đèn. Nếu có ảnh khách chụp thấy chỗ bừa bộn của tiệm, đó là lời nhắc dọn dẹp chứ không phải lý do để xin khách gỡ.
Cuối cùng là câu hỏi với khách mới: "Chị thấy tiệm qua ảnh nào vậy chị?". Khách hay đáp đúng ảnh nào khiến họ chọn, và đó thường là một tấm ảnh do khách khác chụp. Nếu sau một tháng số lời có ảnh không nhích lên, thử đổi chỗ chụp gần cửa hơn, hoặc nhắc thợ gợi chụp lúc khách đang ngắm tay chứ không phải lúc khách đã đứng dậy tính tiền.
Khi ảnh của khách cho thấy chỗ chưa ổn của tiệm
Gợi khách chụp nhiều thì sẽ có lúc ảnh khách cho thấy điều tiệm không muốn ai thấy: một vết sơn lem ở khoé móng, chiếc bánh bị xô kem khi về tới nhà, góc bàn có vết nước. Phản xạ đầu tiên của nhiều chủ tiệm là nhắn khách xin gỡ ảnh, hoặc đăng thêm thật nhiều ảnh đẹp để đẩy ảnh đó xuống. Cả hai cách đều làm mọi chuyện tệ hơn: khách bị xin gỡ thấy khó chịu và có khi kể lại chuyện bị xin gỡ, còn người đọc tinh ý thấy hàng loạt ảnh của tiệm xuất hiện cùng lúc thì càng nghi.
Việc nên làm là trả lời ngay dưới lời đánh giá đó, nhận phần đúng và nói tiệm làm gì tiếp theo: "Cảm ơn chị đã chụp lại, đúng là khoé móng ngón áp út bị lem, chị ghé tiệm sửa lại giúp em trong tuần này nha, không tính phí." Với bánh xô kem: "Tiệm xin lỗi chị, từ tuần này tiệm đổi sang hộp có đế giữ bánh, chị nhắn tiệm để tiệm làm lại cho chị một cái nhỏ." Không nhắc tên đầy đủ, địa chỉ hay số điện thoại của khách trong lời đáp công khai.
Sau đó sửa thật cái lỗi mà tấm ảnh chỉ ra, vì đó là thông tin miễn phí mà tiệm khó tự thấy. Ảnh khách chụp góc bàn dơ là lời nhắc lau bàn kỹ hơn giờ cao điểm. Nhiều khách sau khi được sửa đã tự đăng thêm một tấm ảnh mới kèm một dòng khen, và chuỗi ảnh trước sau ấy thuyết phục người đọc hơn mọi tấm ảnh đẹp.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để khách gắn ảnh khi viết đánh giá?
Gợi khách chụp đúng lúc họ đang ngắm sản phẩm, chừa sẵn một góc sáng trong tiệm, rồi nhắc khách gắn ảnh vừa chụp khi viết. Nếu khách không biết cách, chỉ bằng lời chỗ biểu tượng máy ảnh để khách tự bấm.
Tiệm có được tự chụp ảnh rồi gửi khách đăng kèm đánh giá không?
Không nên. Đó là ảnh của tiệm nhưng hiện ra như ảnh của khách, làm người xem hiểu nhầm và trái tinh thần lời đánh giá thật. Tiệm chỉ nên chuẩn bị chỗ chụp, còn ảnh để khách tự chụp.
Muốn đăng lại ảnh khách chụp lên trang của tiệm thì cần làm gì?
Hỏi khách trước và chỉ đăng khi khách đồng ý, hỏi luôn khách muốn ghi tên hay để ẩn. Giữ lại tin nhắn đồng ý. Khách đổi ý muốn gỡ thì gỡ ngay.
Ảnh khách có trẻ em thì có được đăng lại không?
Nếu đã được phụ huynh đồng ý, vẫn phải che mặt trẻ trước khi tiệm đăng lại. Đồng thời che hoặc cắt bỏ người lạ, biển số xe, hoá đơn có tên khách. An toàn và riêng tư của khách đi trước chuyện quảng bá.
Khách đăng ảnh xấu, thiếu sáng thì tiệm nên làm gì?
Không xin khách gỡ và không đăng ảnh khác đè lên. Hãy xem đó là tín hiệu góc chụp trong tiệm đang thiếu sáng, dời chỗ hoặc thêm đèn ánh trắng. Ảnh thật hơi xấu vẫn có ích hơn không có ảnh.
Có cần mua đèn chụp chuyên nghiệp cho khách chụp ảnh không?
Không cần. Một góc gần cửa sổ có ánh sáng tự nhiên, khăn trải trơn màu sáng và một đèn bàn ánh trắng dịu cho buổi tối là đủ để ảnh điện thoại của khách trông dễ chịu.