Nhắn tin quảng cáo hàng loạt cho người lạ, như nhắn riêng từng thành viên nhóm, kết bạn hàng loạt rồi chào hàng hay dùng danh sách số điện thoại mua được, là chiêu dễ bị chặn và báo cáo, có thể làm tài khoản bị hạn chế, đụng tới quy định về tin nhắn quảng cáo và dữ liệu cá nhân, và để lại tiếng "sạp đó nhắn rác". Cách đúng là chỉ nhắn cho khách đã mua và đã đồng ý nhận tin, nhắn thưa, mỗi tin có ích, và luôn cho khách cách nói "thôi".
Ví dụ giả định: chị Thảo bán quần áo trẻ em ở chợ, tối nào cũng gấp đồ vào rổ lúc chín giờ. Hàng mới về nhiều mà khách ở chợ thưa. Một người bạn bày cách: vào mấy nhóm mẹ bỉm trong quận, nhắn riêng từng người ảnh hàng mới; hoặc mua một danh sách số điện thoại "mẹ có con nhỏ" rồi gửi tin hàng loạt. Bài này nói chuyện gì xảy ra sau những tin nhắn đó, và cách chị dùng chính những khách đã mua ở sạp để có người kể tiếp.
Các kiểu nhắn hàng loạt hay gặp
Phổ biến nhất là vào nhóm đông người rồi nhắn riêng từng thành viên, bắt đầu bằng "chào chị, em thấy chị ở nhóm…" rồi gửi ảnh hàng. Người nhận không quen, không hỏi, không cần. Kiểu thứ hai là gửi lời kết bạn hàng loạt, ai đồng ý thì nhận ngay một tin chào hàng. Kiểu thứ ba nặng hơn: dùng danh sách số điện thoại hoặc tài khoản mua lại từ đâu đó, gửi tin quảng cáo tới hàng trăm người.
Cả ba kiểu đều có chung một điểm: người nhận không hề đồng ý nhận tin từ bạn. Đó là ranh giới giữa nhắn tin chăm sóc khách và nhắn tin rác. Ranh giới này không nằm ở số lượng tin, mà ở chỗ người nhận có từng nói "được" hay chưa.
Người bán lâu năm nhận ra ngay hệ quả: tuần đầu có vài đơn lẻ tẻ, sau đó tài khoản bắt đầu bị giới hạn gửi tin, nhiều người không trả lời, và có người chụp tin nhắn đăng vào chính cái nhóm mà bạn vừa nhắn, kèm câu "ai bị sạp này nhắn rác không".
Rủi ro cụ thể của nhắn hàng loạt
Bị chặn và báo cáo. Người nhận không quen bấm chặn hoặc báo cáo là tin rác. Các nền tảng nhắn tin và mạng xã hội, ở mức nguyên lý, dựa vào những báo cáo này để giới hạn hoặc khoá tài khoản gửi. Với người bán một mình, tài khoản đó thường cũng là nơi chứa toàn bộ khách cũ.
Bị đuổi khỏi nhóm. Quản trị nhóm thường cấm nhắn riêng chào hàng thành viên. Bị phát hiện là bị xoá khỏi nhóm, mất luôn nơi có khách tiềm năng đông nhất.
Dữ liệu cá nhân. Số điện thoại, tên, thông tin con cái là dữ liệu cá nhân. Ở mức nguyên lý, việc thu thập, mua bán và dùng dữ liệu cá nhân của người khác để quảng cáo cần có sự đồng ý của họ, và mua bán thông tin cá nhân không được phép. Quy định cụ thể cần tra văn bản hiện hành.
Tin nhắn quảng cáo có quy định riêng. Gửi tin quảng cáo tới người chưa đồng ý nhận, gửi dồn dập, không có cách từ chối là những việc quy định về quảng cáo và tin nhắn đều không ưa. Tra quy định hiện hành nếu định gửi số lượng lớn.
Tiếng xấu đi nhanh hơn hàng. Mẹ bỉm trong một quận thường chung nhiều nhóm. Một lời kêu "sạp này nhắn rác" lan qua các nhóm nhanh hơn mọi tấm ảnh hàng mới.
Người nhận nghĩ gì khi đọc tin của bạn
Đặt mình vào chỗ một người mẹ đang ru con ngủ lúc mười giờ tối, điện thoại rung, một tin nhắn lạ gửi bảy tấm ảnh bộ đồ ngủ trẻ em kèm giá. Người đó không nghĩ "à, hàng đẹp". Người đó nghĩ "ai cho số mình", "sao biết mình có con nhỏ". Cảm giác bị theo dõi lấn át mọi thứ khác.
Với tin nhắn từ nhóm, người nhận còn thấy bị lợi dụng: mình vào nhóm để hỏi chuyện nuôi con, không phải để bị chào hàng. Kể cả người có nhu cầu cũng ngại mua từ người đã làm phiền mình, vì đâu biết sau khi mua sẽ còn bị nhắn bao nhiêu nữa.
Đối chiếu với một tin nhắn từ sạp mà chính người mẹ đó đã mua, đã đồng ý nhận tin: "Chị ơi, hàng đồ bộ cotton cho bé ba tuổi về rồi, size bé nhà chị đang mặc còn đủ màu, chị cần em để riêng một bộ." Cùng là tin bán hàng, nhưng người nhận thấy được nhớ tới, không thấy bị làm phiền.
Nhắn đúng người: xây danh sách khách đồng ý nhận tin
Chị Thảo có thể bắt đầu ngay tối mai, từ khách mua ở sạp:
- Khi khách trả tiền, hỏi một câu, không ép: "Chị có muốn em nhắn khi có hàng size của bé không, em nhắn thưa thôi, một tháng hai lần." Khách gật mới ghi số.
- Ghi vào sổ: tên gọi, tuổi và size của bé, kiểu đồ khách thích. Không ghi những gì không cần.
- Ngay tối đó gửi một tin xác nhận ngắn: "Em là Thảo bán đồ trẻ em ở chợ, chị mua bộ đồ bộ màu xanh chiều nay, có hàng size bé em nhắn chị nha. Chị không muốn nhận thì nhắn em một chữ thôi là được."
- Mỗi lần nhắn, chỉ nhắn đúng người có bé ở đúng size, kèm hai ba ảnh tự chụp, giá rõ.
- Khi khách nhắn "thôi em đừng gửi nữa", trả lời một câu cảm ơn và xoá khỏi danh sách ngay: "Dạ em ghi rồi, cảm ơn chị, chị cần gì cứ ghé sạp nha."
Cách này chậm: tháng đầu có khi chỉ hai chục số. Nhưng hai chục người đã đồng ý thì đọc tin, trả lời và mua, còn hai nghìn người lạ thì chặn.
Một tin nhắn chăm sóc khách đúng cách trông thế nào
Ngay cả với khách đã đồng ý, tin nhắn cũng nên giữ mấy điều sau để khách không thấy phiền:
- Nhắn thưa, có hẹn trước nhịp, ví dụ hai lần một tháng, và giữ đúng.
- Nhắn vào giờ hợp lý, tránh giờ trưa ngủ và sau chín giờ tối.
- Mỗi tin có ích cho riêng người nhận: đúng size, đúng mùa, đúng kiểu họ thích.
- Có câu cho khách từ chối nhận tin ở cuối, nhắc lại đôi khi.
- Không gửi tin dài nhiều ảnh, không gửi đi gửi lại một mẫu.
- Thỉnh thoảng gửi tin không bán gì: "Trời trở lạnh, bé ngủ chị nhớ mặc áo dài tay mỏng thôi, áo dày bé dễ ra mồ hôi rồi nhiễm lạnh."
Những tin không bán gì là thứ khách hay chụp gửi cho bạn bè, kèm câu "chị bán đồ trẻ em ở chợ mình hay mua, dễ thương lắm". Đó là lúc tin nhắn biến thành lời truyền miệng.
Từ tin nhắn tới lời giới thiệu
Danh sách khách đồng ý nhận tin không chỉ để bán thêm cho chính họ. Đó còn là nhóm người dễ kể về sạp nhất, vì họ đã quen giọng chị Thảo, đã nhận những tin có ích. Chỉ cần mở một lối nhỏ cho họ giới thiệu, không cần thưởng gì lớn.
Khi gửi tin hàng mới, thỉnh thoảng thêm một câu ở cuối: "Chị có bạn nào cũng có bé tầm tuổi này, chị chuyển tin này giúp em nha, ai cần cứ nhắn em." Câu này để người nhận tự quyết, không bắt ai gắn tên ai, không gửi tin tới người lạ.
Khi có khách mới nhắn tới nói được bạn chuyển tin, hỏi tên người giới thiệu để cảm ơn và hỏi người mới có muốn nhận tin không: "Dạ chị Hoa giới thiệu chị hả, em cảm ơn chị. Chị muốn em nhắn khi có hàng size bé thì em ghi lại, còn không thì chị cứ ghé sạp xem." Người mới vào danh sách bằng sự đồng ý của chính họ, không bằng danh sách của ai khác.
Với người đã giới thiệu, một lời cảm ơn khi họ ghé sạp lần sau là đủ: "Chị Hoa ơi, bạn chị mua hai bộ rồi đó, em cảm ơn chị nhiều nha."
Hay làm và nên làm khi muốn có thêm khách qua tin nhắn
Đối chiếu nhanh:
| Hay làm | Vì sao hại | Nên làm |
|---|---|---|
| Nhắn riêng từng thành viên nhóm | Bị báo cáo, bị đuổi khỏi nhóm | Đăng đúng luật nhóm, để khách tự nhắn |
| Mua danh sách số điện thoại | Dữ liệu không có sự đồng ý, rủi ro quy định | Xây danh sách từ khách đã mua và đã đồng ý |
| Kết bạn hàng loạt rồi chào hàng | Tài khoản bị giới hạn, người nhận khó chịu | Kết bạn với khách sau khi họ mua, nếu họ muốn |
| Gửi một tin cho tất cả | Phần lớn người nhận không cần | Nhắn theo size, theo nhu cầu từng người |
| Không cho cách từ chối | Người nhận chỉ còn cách chặn | Luôn có câu từ chối ở cuối tin |
Không cần làm: không cần phần mềm gửi tin tự động, không cần mua thêm tài khoản phụ để nhắn nhiều hơn. Với sạp nhỏ, cuốn sổ và chiếc điện thoại là đủ.
Đếm sau một tháng
Trên một trang sổ, ghi ba con số mỗi lần nhắn: gửi cho bao nhiêu người, bao nhiêu người trả lời, bao nhiêu người mua hoặc ghé sạp. Thêm một cột nhỏ: bao nhiêu người xin ngừng nhận tin.
Ví dụ giả định: tháng đầu nhắn hai lần, mỗi lần mười tám người, có chín người trả lời và năm người ghé sạp lấy hàng, một người xin ngừng. Tỉ lệ trả lời gần một nửa là dấu hiệu tin nhắn đang được chờ đợi, không bị coi là phiền.
Nếu số người xin ngừng tăng, giảm nhịp nhắn hoặc nhắn đúng người hơn. Và ghi thêm khi khách mới nói "chị kia gửi tin của chị cho em": đó là con số cho thấy tin nhắn đã thành lời kể, thứ mà không danh sách số điện thoại mua được nào làm ra. Cuối tháng đọc lại các cột, so với tháng trước, rồi chỉ chỉnh một thứ: nhịp gửi, giờ gửi, hoặc cách chọn người nhận.
Câu hỏi thường gặp
Nhắn tin quảng cáo hàng loạt có bị khoá tài khoản không?
Có thể. Người nhận báo cáo là tin rác, và các nền tảng dựa vào đó để giới hạn hoặc khoá tài khoản gửi. Người bán một mình thường mất luôn cả danh sách khách cũ nằm trong tài khoản đó.
Mua danh sách số điện thoại khách hàng có vi phạm không?
Ở mức nguyên lý, mua bán và dùng dữ liệu cá nhân của người khác mà không có sự đồng ý của họ là không được phép, và có thể bị xử lý. Quy định cụ thể cần tra văn bản hiện hành. Cách an toàn là chỉ dùng thông tin khách tự đưa và đồng ý nhận tin.
Nhắn riêng cho thành viên trong nhóm để giới thiệu hàng có được không?
Phần lớn nhóm cấm việc này, và người nhận thường thấy bị làm phiền. Hãy đăng đúng ngày, đúng luật nhóm, để người có nhu cầu tự nhắn cho bạn. Người tự nhắn tới là người có ý mua thật.
Khách cũ thì có được nhắn tin chào hàng không?
Nên hỏi khách có muốn nhận tin không, và chỉ nhắn cho người đồng ý. Nhắn thưa, đúng nhu cầu, có câu cho khách từ chối. Khách cũ đã đồng ý thường trả lời và quay lại nhiều hơn hẳn người lạ.
Bị khách chụp tin nhắn đăng lên nhóm nói là tin rác thì làm sao?
Dừng gửi ngay, nhắn riêng xin lỗi người đó, và nếu cần thì trả lời một lần trong nhóm: nhận đã làm phiền, đã ngừng gửi. Không cãi, không giải thích dài. Từ đó chỉ nhắn cho khách đã đồng ý.
Một tháng nên nhắn khách bao nhiêu lần?
Không có con số chung. Với sạp nhỏ, hai lần một tháng là nhịp dễ chịu, miễn mỗi tin có ích cho người nhận. Theo dõi số người xin ngừng nhận: tăng lên là dấu hiệu đang nhắn dày hoặc chưa đúng người.