Nội dung mẹo dùng sản phẩm được lưu lại và gửi đi vì nó giải quyết một việc khách đang gặp, như cách giặt cho khỏi phai, cách bảo quản cho lâu hỏng, cách chọn đúng cỡ, chứ không vì nó khen sản phẩm. Người ta không chia sẻ quảng cáo, nhưng họ gửi mẹo hay cho người thân đang cần, và mẹo đó mang theo tên shop. Nguồn mẹo tốt nhất là những câu khách hỏi đi hỏi lại trong tin nhắn.
Ví dụ giả định trong bài: chị I bán khăn bọc thực phẩm bằng sáp ong và túi vải tự may ở nhà, làm một mình, bán qua trang bán hàng và nhóm cư dân. Mỗi tuần chị trả lời cùng một câu "khăn sáp ong rửa sao" cả chục lần. Phần dưới là cách biến những câu hỏi đó thành bài đăng, viết và chụp thế nào cho khách lưu, gửi tin nhắn mẹo sau khi giao hàng và đếm xem mẹo nào đang được chia sẻ.
Vì sao mẹo được chia sẻ nhiều hơn ảnh sản phẩm
Ảnh sản phẩm đẹp chỉ có ích với người đang định mua. Mẹo dùng thì có ích với cả người đã mua, người đang dùng sản phẩm tương tự của nơi khác, và người chỉ đơn giản muốn biết. Vì vậy một mẹo hay đi được xa hơn nhiều so với một ảnh sản phẩm, tới cả những người chưa từng nghe tên shop.
Mẹo còn có đời sống dài. Ảnh sản phẩm mới đăng vài ngày là trôi, còn bài "rửa khăn sáp ong bằng nước lạnh, đừng dùng nước nóng" được khách lưu lại, mấy tháng sau mở ra xem, lại gửi cho bạn mới mua khăn. Mỗi lần như vậy tên shop lại đi thêm một vòng mà bạn không phải làm gì.
Và mẹo làm khách tin. Shop dám chỉ cả cách giữ sản phẩm cho lâu hỏng, tức là shop không sợ khách ít mua lại. Người mua online không gặp mặt người bán nên rất cần cái tin này. Dấu hiệu shop bạn có sẵn mẹo mà chưa đăng: có câu hỏi khách nhắn lặp lại mỗi tuần, có lời phàn nàn kiểu "dùng được một tháng là hỏng" mà nguyên nhân là dùng sai cách.
Tìm mẹo từ chính tin nhắn của khách
Chị I làm việc này một lần vào tối chủ nhật, mất chừng nửa tiếng:
- Mở tin nhắn của một tháng gần nhất, lướt qua và chép ra mọi câu hỏi về cách dùng, cách giữ, cách chọn. Chỉ chép câu hỏi, không chép tên khách.
- Gom những câu giống nhau. Câu nào xuất hiện từ ba lần trở lên là đề tài chắc chắn.
- Thêm vào danh sách những lỗi khách hay mắc dẫn tới phàn nàn: phơi nắng gắt, giặt máy, gấp khi còn ẩm.
- Với mỗi đề tài, tự làm thử một lần đúng như sẽ hướng dẫn, ghi lại thời gian, dụng cụ, điều bất ngờ. Đừng viết mẹo chỉ từ trí nhớ.
- Xếp đề tài theo thứ tự khách cần: cách dùng lần đầu, cách giữ hằng ngày, cách xử lý khi có sự cố, cách biết lúc nào nên thay mới.
Danh sách của chị I sau buổi tối đó có mười hai đề tài, đủ cho ba tháng nếu mỗi tuần một bài. Và đó là mười hai câu chị sẽ bớt phải trả lời lại từng người.
Viết một mẹo sao cho người ta lưu
Mở bằng đúng việc cần làm. Không mở bằng giới thiệu shop. Câu đầu là mẹo: "Khăn sáp ong chỉ rửa bằng nước lạnh và chút xà phòng nhẹ, nước nóng làm sáp chảy ra mất." Người lướt qua chỉ đọc câu đầu cũng đã có được thứ cần.
Ba bốn bước, mỗi bước một động tác. Ví dụ: tráng nước lạnh, lau nhẹ bằng miếng bọt biển mềm, vẩy cho ráo, phơi chỗ mát. Bước nào cũng làm được ngay trong bếp nhà ai.
Một điều không nên làm, kèm lý do. "Đừng dùng khăn bọc thịt sống, vì không rửa được bằng nước nóng nên không sạch hết." Lời cảnh báo có lý do làm người đọc tin, và là chỗ họ hay nhắc lại cho người khác.
Một dấu hiệu nhận biết. "Khăn hết dính, bọc không còn bám miệng tô là lúc nên làm mới lớp sáp hoặc thay khăn." Người dùng không biết lúc nào là hỏng, câu này trả lời đúng chỗ họ phân vân.
Nhắc nhẹ tới sản phẩm ở cuối, không ở đầu. Một câu cuối là đủ: "Shop có bán sáp làm mới khăn, ai cần thì nhắn." Không giảm giá kèm theo, không đòi chia sẻ.
Chụp ảnh mẹo cho rõ, không cần đẹp
Ảnh của bài mẹo khác ảnh sản phẩm. Ảnh sản phẩm cần đẹp, ảnh mẹo cần rõ. Chị I chụp trên bàn làm việc ở nhà, sát cửa sổ, nền là tấm khăn trải bàn màu trơn. Mỗi bước một tấm, cùng một góc từ trên xuống, để người xem lướt bốn tấm liên tiếp là hiểu cả quy trình mà không cần đọc chữ.
Trong ảnh nên có bàn tay đang làm, như tay đang lau khăn, tay đang gấp, vì bàn tay cho người xem biết kích thước và lực. Đặt cạnh đó một vật quen thuộc như cái chén, quả chanh, để người xem hình dung khăn to cỡ nào.
Ảnh cho lỗi sai cũng có giá trị. Một tấm khăn bị nước nóng làm sáp loang, đặt cạnh tấm khăn còn mới, cho người xem thấy ngay hậu quả. Ảnh so sánh kiểu này là thứ khách hay chụp lại màn hình để gửi cho người nhà.
Không cần chữ chèn trên ảnh. Chữ để ở phần mô tả, viết đủ các bước. Ảnh có chữ chèn nhỏ thì đọc trên điện thoại rất khó, còn phần mô tả có thể sao chép gửi đi.
Gửi mẹo tới đúng khách sau khi giao hàng
Bài đăng chạm người theo dõi trang, còn tin nhắn sau giao hàng chạm đúng người đang cầm sản phẩm trong tay. Hai ngày sau khi khách nhận hàng, chị I nhắn một mẹo ngắn đúng với món họ mua: "Chị nhận khăn rồi ha. Lần đầu dùng chị cứ ủ khăn trong lòng bàn tay vài giây cho sáp mềm rồi mới bọc, bám miệng tô chặt hơn."
Tin nhắn này không bán gì thêm, chỉ giúp. Nhưng nó làm khách dùng sản phẩm đúng, ít phàn nàn, và nhiều khách chuyển tiếp cho người cùng mua. Có khách còn trả lời: "Hay quá, em gửi cho mẹ em, mẹ em cũng mua mà toàn rửa nước nóng." Đó là lúc mẹo bắt đầu đi.
Với khách mua lần thứ hai, gửi mẹo nâng cao hơn: "Chị dùng khăn được hai tháng rồi, chị có thể làm mới lớp sáp bằng cách đặt khăn lên giấy nến, hơ máy sấy tóc vài phút." Khách thấy shop nhớ mình đã dùng bao lâu.
Đừng nhắn quá một tin mẹo mỗi lần mua, và đừng nhắn cho người chỉ hỏi giá mà không mua. Tin nhắn hữu ích mà dồn dập vẫn là làm phiền.
Hay làm và nên làm với nội dung mẹo
Những lỗi dưới đây biến bài mẹo thành bài quảng cáo trá hình, và người đọc nhận ra ngay:
| Hay làm | Người đọc cảm thấy | Nên làm |
|---|---|---|
| Mẹo nào cũng kết bằng "mua sản phẩm của shop" | Bị dắt tới quầy tính tiền | Mẹo dùng được với cả sản phẩm của nơi khác |
| Chép mẹo trên mạng mà chưa thử | Có khi sai, khách làm theo bị hỏng đồ | Tự làm thử trước, ghi đúng điều thấy |
| Hứa quá: "dùng mãi không hỏng" | Mất tin khi đồ hỏng đúng hạn | Nói thật tuổi thọ, nói dấu hiệu nên thay |
| Bài dài như hướng dẫn kỹ thuật | Lướt qua, không lưu | Ba bốn bước, một lỗi cần tránh, một dấu hiệu |
| Đăng mẹo không liên quan tới sản phẩm cho đủ bài | Trang lộn xộn, không biết shop bán gì | Giữ mẹo quanh việc dùng sản phẩm của shop |
| Nói về sức khoẻ, chữa bệnh để câu khách | Dễ thành thông tin sai, có thể vi phạm quy định quảng cáo | Chỉ nói cách dùng, không hứa công dụng sức khoẻ |
Dòng cuối quan trọng với shop bán đồ ăn, mỹ phẩm, đồ dùng cho trẻ. Mọi câu hứa hẹn về sức khoẻ cần tra quy định hiện hành về quảng cáo trước khi viết, còn tốt nhất là đừng viết.
Mười đề tài mẹo hợp với hầu hết shop nhỏ
Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, đối chiếu danh sách dưới đây với hàng của mình. Mỗi dòng là một kiểu câu khách hay hỏi, ngành nào cũng có:
- Dùng lần đầu. Việc cần làm trước khi dùng, như giặt qua trước khi mặc, ngâm nồi đất trước khi nấu.
- Giữ hằng ngày. Cách rửa, phơi, cất cho bền.
- Mùa mưa, mùa nắng. Chống mốc, chống phai, chỗ nên cất.
- Chọn đúng cỡ. Cách đo tại nhà bằng thước dây hay bằng một món đồ có sẵn.
- Phối với đồ khác. Ví dụ chiếc túi vải hợp đi chợ hay đi làm, đựng được những gì.
- Sự cố nhỏ. Bị dính bẩn, bị nhăn, bị bong một mũi chỉ thì xử lý ra sao ở nhà.
- Dấu hiệu nên thay. Lúc nào nên làm mới, lúc nào nên bỏ.
- Tặng quà. Gói thế nào, kèm gì, hợp với ai.
- Mang đi xa. Cách xếp vào vali, mang lên máy bay, gửi về quê.
- Tái sử dụng. Món cũ hết hạn dùng chính thì còn dùng vào việc gì.
Không cần đủ mười đề tài ngay. Chọn ba đề tài khách hỏi nhiều nhất trước, bảy đề tài còn lại thêm dần khi có câu hỏi thật của khách làm cớ.
Đếm mẹo nào đang được lưu và gửi đi
Sau bốn tuần, mở phần thống kê đơn giản của trang bán hàng, nếu có, xem số lần mỗi bài được lưu và được gửi đi. Ghi vào sổ cho từng bài mẹo. Bài có số lưu cao hơn hẳn số thích là bài mẹo đang làm đúng việc: người ta giữ lại để dùng.
Đếm thêm hai thứ không cần thống kê. Một, số tin nhắn hỏi lại câu đã có mẹo: nếu giảm, mẹo đang tới được khách. Hai, số tin nhắn của người mới mở đầu bằng "bạn em gửi bài rửa khăn của shop". Chị I ghi những câu này vào cuối sổ, mỗi câu một dòng.
Mẹo nào sau bốn tuần không ai lưu, xem lại câu mở đầu: có thể đang mở bằng giới thiệu chứ không mở bằng mẹo. Mẹo nào được gửi nhiều, đăng lại sau vài tháng với ảnh mới, vì khách mới chưa thấy, khách cũ cũng quên.
Câu hỏi thường gặp
Shop nhỏ không có nhiều mẹo thì đăng gì?
Bắt đầu từ ba câu khách hỏi nhiều nhất, mỗi câu thành một bài. Sau đó thêm cách bảo quản, cách xử lý khi hỏng nhẹ và cách chọn cỡ, như vậy đã đủ cho vài tháng.
Mẹo dùng sản phẩm có cần chuyên môn không?
Chỉ cần kinh nghiệm thật của người làm và bán sản phẩm, cộng với việc tự làm thử trước khi viết. Mẹo nào liên quan tới sức khoẻ hay an toàn điện, hoá chất thì nên hỏi người có chuyên môn trước khi đăng.
Đăng mẹo có làm khách ít mua lại không?
Thường ngược lại. Khách dùng đúng cách thì hài lòng hơn, tin shop hơn và giới thiệu cho người khác. Số tiền mất đi vì khách giữ đồ lâu hơn thường ít hơn số khách mới tới nhờ mẹo được chia sẻ.
Có nên làm video mẹo thay cho ảnh không?
Video hợp với mẹo có động tác khó tả bằng chữ như gấp, buộc, hơ nóng. Mẹo đơn giản thì bốn ảnh và phần mô tả rõ ràng dễ lưu và dễ gửi hơn, người xem cũng không phải mở tiếng.
Mẹo của shop bị shop khác chép lại thì sao?
Mẹo hữu ích thì khó giữ riêng, nên đừng tốn công giữ. Ảnh của bạn có bàn tay và đồ thật của shop, người đọc vẫn nhận ra nguồn. Nếu bị lấy nguyên ảnh, nhắn lịch sự nhờ ghi nguồn hoặc gỡ.
Bao lâu đăng một bài mẹo là vừa?
Mỗi tuần một bài là vừa sức một người bán. Đều đặn quan trọng hơn số lượng, vì khách quen sẽ chờ bài mẹo mới vào đúng ngày trong tuần.