LanTruyen.comLan Truyền
Vì sao khách kể: nền tảng truyền miệng

Tiếp thị truyền miệng cho quán nhỏ: tạo một chi tiết đáng kể ngay tại quầy

Một chi tiết nhỏ lặp lại mỗi ngày tại quầy, như cách gói, lời dặn hay mẩu nếm thử, là thứ khách mang về kể. Cách chọn, cách làm trong một tuần và cách đếm.

Close-up of hands of a young woman in a rust orange apron tying twine around a bread bag at a tiny bakery counter in an alley, morning light

Cách bắt đầu tiếp thị truyền miệng cho quán nhỏ đỡ tốn nhất là chọn MỘT chi tiết nhỏ, lặp lại với mọi khách mỗi ngày, đủ lạ để khách muốn nhắc lại: một cách gói riêng, một câu dặn cách dùng, một mẩu nếm thử đưa đúng lúc. Chi tiết đó không cần đắt, nhưng phải đều và phải gắn với món chính của quán, để khi khách kể thì người nghe hiểu ngay quán bán gì và giỏi ở đâu.

Ví dụ giả định xuyên bài: tiệm bánh mì và bánh ngọt của chị Hạnh trong một con hẻm ba mét, mặt tiền chưa tới hai mét, chỉ một tủ kính và một cái bàn gói. Bánh ngon, khách mua rồi khen, nhưng tuần sau gặp lại vẫn hỏi "tiệm này mở lâu chưa chị". Khen xong là quên, chuyện rất quen ở quán nhỏ. Bài này chỉ cách chị chọn một chi tiết, làm thử bảy ngày, xem khách phản ứng thế nào và đếm kết quả sau một tháng.

Vì sao khách khen mà không kể

Khách khen bánh ngon là khen trong lúc ăn. Tới khi gặp bạn bè, họ cần một câu ngắn để nói, và "bánh ngon" là câu quá chung: ai cũng nói tiệm mình bánh ngon. Thứ được nhắc lại là thứ có hình dạng rõ, kể được trong một hơi: "tiệm đó gói bánh bằng giấy nâu buộc dây gai, nhìn như quà", "chị chủ dặn bánh sừng bò để qua đêm thì nướng lại hai phút, làm theo ngon y như mới". Người nghe nhớ được, và lần sau đi ngang hẻm đó họ nhận ra.

Tiệm nhỏ thường có sẵn chi tiết như vậy mà không biết. Chị Hạnh lâu nay vẫn dặn khách quen "bánh này ăn trong ngày nha", nhưng chỉ dặn khi rảnh và chỉ với người quen. Khách mới, đúng nhóm cần được dặn nhất, thì lại không nghe. Một chi tiết chỉ thành chuyện kể khi khách nào cũng gặp, không phụ thuộc hôm đó chủ tiệm vui hay mệt.

Dấu hiệu nhận ra quán đang thiếu chi tiết đáng kể: khách quen vẫn quay lại nhưng gần như không ai nói "bạn mình chỉ qua"; khách mới vào hỏi lại những câu khách cũ đã biết; khi được hỏi "bạn biết quán qua đâu", câu trả lời gần hết là "đi ngang". Không phải quán dở. Quán chỉ chưa cho khách một câu để nói.

Chọn chi tiết nào: năm kiểu dễ làm

Chi tiết tốt phải đạt ba điều: làm được với mọi khách kể cả giờ đông, tốn dưới một phút, và nói lên điều quán giỏi nhất. Năm kiểu hay dùng ở quán nhỏ:

  • Cách gói riêng. Giấy nâu, dây buộc, một mẩu giấy trắng gấp đôi chèn trong túi. Ví dụ giả định, chi phí thêm khoảng vài trăm đồng mỗi túi. Khách mở túi ở văn phòng là đồng nghiệp hỏi.
  • Câu dặn cách dùng. "Bánh này nướng lại hai phút cho giòn", "phở mang về chan nước khi thật sôi", "hoa này cắt chéo gốc mỗi sáng". Câu dặn đúng làm món ăn ở nhà ngon hơn, và khách kể lại câu dặn đó.
  • Mẩu nếm thử đúng lúc. Không phải đĩa thử để sẵn ngoài cửa, mà là một mẩu nhỏ đưa khi khách đang phân vân giữa hai loại. Đúng lúc thì thành chuyện, để sẵn thì thành thói quen.
  • Giờ ra lò hoặc giờ có hàng mới. "Bánh mì ra lò sáu giờ và bốn giờ chiều." Một con số cụ thể là thứ người ta truyền nhau rất dễ.
  • Lời chào tiễn riêng. Một câu tiễn cố định của quán, nói với mọi khách, như "mai ghé sớm có bánh nóng nha". Nghe thì nhỏ, nhưng khách nhắc lại cả câu.

Chị Hạnh chọn hai thứ gắn nhau: giờ ra lò và câu dặn nướng lại. Lý do là bánh của chị ngon nhất lúc nóng, và lời dặn giúp khách mua về vẫn ăn được ngon. Chọn một hay hai là đủ; chọn năm thì giờ đông không làm nổi cái nào.

Làm thử trong bảy ngày

Không cần làm hết một lúc. Thứ tự dưới đây cho một quán hai người, một người đứng quầy, một người làm bếp:

  1. Ngày một: viết câu dặn ra giấy, đọc to vài lần cho quen miệng, cắt còn dưới hai mươi chữ. Câu chị Hạnh chốt: "Bánh để qua đêm thì nướng lại hai phút là giòn như mới nha chị."
  2. Ngày hai: chuẩn bị đồ, ví dụ một cuộn dây gai, một xấp giấy trắng cắt nhỏ để chèn. Đặt ngay cạnh chỗ gói, trong tầm tay, để giờ đông không phải quay lưng tìm.
  3. Ngày ba tới ngày năm: nói câu dặn với MỌI khách, kể cả khách mua một ổ. Người làm bếp, nếu có ra quầy, cũng nói đúng câu đó. Hai người nói hai kiểu là khách nghe thành hai quán khác nhau.
  4. Ngày sáu: thêm câu về giờ ra lò lúc tiễn khách: "Bốn giờ chiều có mẻ mới, chị tiện đường thì ghé nha."
  5. Ngày bảy: tự hỏi chỗ nào bị bỏ sót. Thường là giờ cao điểm bảy giờ sáng, lúc khách đứng ba hàng. Nếu không nói kịp, chèn mẩu giấy trắng gấp sẵn vào túi, rồi nói câu dặn ngắn hơn khi đưa túi.

Sau bảy ngày, chi tiết đã thành thói quen của quán chứ không còn là việc phải nhớ. Từ tuần thứ hai, chỉ cần giữ đều, đừng đổi chi tiết mới mỗi tuần.

Khách phản ứng khác nhau thì làm sao

Khách vội, không nghe. Không nói lại lần hai. Mẩu giấy trong túi đã làm phần việc đó; khách sẽ đọc hoặc không, không sao. Lần sau gặp lại thì nói: "Hôm trước chị mua bánh sừng bò, nướng lại có giòn không chị?" Câu hỏi này làm khách nhớ ra câu dặn.

Khách hỏi lại vì tò mò. Đây là khách sắp kể cho người khác. Trả lời thêm một chi tiết thật: "Bột nhà em ủ từ tối hôm trước, nên để qua đêm vẫn không bị dai, chỉ cần làm nóng lại." Nói thật, không phóng đại.

Khách lớn tuổi nghe không rõ. Nói chậm, nhìn mặt, dùng con số dễ nhớ: "Bác nướng lại hai phút thôi, đừng để lâu cháy." Người lớn tuổi hay kể cho con cháu đúng con số đó.

Khách quen thấy "sao tự nhiên dặn kỹ vậy". Cười, nói thật: "Dạ em mới để ý nhiều khách để qua đêm rồi chê bánh dai, nên giờ dặn ai cũng dặn." Khách quen thường thích được giải thích, và hay kể tiếp phần này.

Khách mua online, không gặp mặt. Câu dặn đi theo tin nhắn sau khi giao: "Bánh tới rồi nha chị, ăn không hết thì để hộp kín, mai nướng lại hai phút là giòn." Gửi một lần, không nhắn thêm.

Sai hay gặp khi tạo chi tiết đáng kể

Mấy kiểu sai làm chi tiết không thành chuyện hoặc phản tác dụng:

Hay làmVì sao hỏngNên làm
Đổi cách gói mỗi tuần cho mớiKhách chưa kịp nhớ đã đổi, không ai kể đượcGiữ một cách ít nhất vài tháng
Chi tiết tốn năm phút mỗi kháchGiờ đông bỏ, chỉ khách giờ vắng được hưởngChọn việc dưới một phút
Tặng kèm đồ không liên quan, như móc khoáKhách nhớ món quà, không nhớ món chính của quánGắn chi tiết với cái quán bán giỏi nhất
Chỉ làm với khách quenKhách mới là người cần lý do để kể nhấtLàm với mọi khách, kể cả mua ít
Nói câu dặn như đọc bàiKhách nghe ra câu thuộc lòng, thấy khách sáoNói bằng giọng bình thường, nhìn khách

Cái không cần làm: không cần in hộp có hình riêng, không cần đặt túi in sẵn tên quán số lượng lớn. Giấy trơn và cách gói tay là đủ để khách nhận ra.

Chi tiết đáng kể ở những tiệm không bán bánh

Tiệm cắt tóc nam trong khu dân cư: thợ cầm gương tròn đưa ra sau gáy cho khách xem, rồi dặn một câu về tóc của chính người đó, kiểu "Tóc anh xoáy bên trái, gội xong chải ngược lên một chút là không bị vểnh." Khách về nhà làm theo, thấy đúng, và lần sau bạn hỏi "cắt ở đâu" thì kể luôn câu dặn. Việc này tốn chưa tới nửa phút, nhưng chỉ thợ để ý từng đầu tóc mới nói được, nên nó cho thấy tay nghề.

Tiệm sửa xe máy đầu hẻm: sau khi thay nhớt hay vá lốp, thợ lấy con ốc hoặc miếng ruột cũ đưa khách xem, nói rõ hỏng chỗ nào, rồi bỏ vào túi nilon để khách tự quyết giữ hay vứt. Khách sửa xe hay sợ bị "vẽ bệnh", nên chuyện "ông đó đưa đồ cũ cho mình coi tận mắt" là câu kể có sức nặng hơn mọi lời khen tay nghề.

Người bán quần áo online ở nhà: gói đơn xong thì kẹp một mẩu giấy trắng nhỏ ghi tay cách giặt riêng cho đúng chất vải của món đó, và một dòng đo size gợi ý nếu khách muốn đổi. Khách nhận hàng chụp ảnh gói hàng đăng lên trang cá nhân không phải vì đẹp, mà vì thấy "shop này kỹ". Ba ví dụ khác ngành nhưng cùng một nguyên tắc: chi tiết nói lên đúng cái tiệm giỏi, và khách nào cũng nhận được.

Đếm kết quả sau bốn tuần

Đặt một tờ giấy dưới mặt kính quầy, kẻ hai cột: "khách nhắc tới câu dặn hoặc cách gói" và "khách mới nói được bạn chỉ". Mỗi khi khách nói kiểu "à, tiệm có giờ ra lò bốn giờ đúng không" hay "đồng nghiệp em mua ở đây, gói giấy nâu đó", ghi một vạch vào cột tương ứng. Việc ghi mất hai giây.

Sau bốn tuần, đếm. Nếu cột thứ nhất có vạch, chi tiết đã bám vào trí nhớ khách. Nếu cột thứ hai bắt đầu có vạch, dù chỉ ba bốn vạch, chi tiết đã bắt đầu được kể ra ngoài. Với một tiệm bánh trong hẻm, vài khách mới mỗi tháng nhờ người quen chỉ đã là dấu hiệu đi đúng.

Nếu sau bốn tuần cả hai cột đều trống, có hai khả năng. Một là chi tiết chưa đủ rõ, khách không nhận ra đó là cái riêng của quán; khi đó thử đổi sang chi tiết gắn trực tiếp hơn với món chính. Hai là chi tiết không được làm đều, chỉ khi rảnh mới làm. Hỏi người đứng quầy thật lòng, thường câu trả lời là thứ hai. Sửa sự đều đặn trước, rồi mới đổi chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

Chi tiết đáng kể có cần tốn tiền không?

Không cần nhiều. Một câu dặn hay một cách gói bằng giấy trơn và dây buộc chỉ tốn vài trăm đồng mỗi khách, theo ví dụ giả định. Cái tốn nhất là sự đều đặn, vì phải làm với mọi khách mỗi ngày.

Quán bán đồ uống mang đi thì chọn chi tiết gì?

Có thể là câu dặn uống trong bao lâu thì ngon nhất, hoặc một cách đóng nắp riêng chống đổ khi chạy xe. Chọn thứ giải quyết đúng một phiền phức khách hay gặp, khách sẽ nhắc lại phiền phức đó đã được lo.

Có nên làm nhiều chi tiết cùng lúc cho khách ấn tượng không?

Không nên. Nhiều chi tiết thì giờ đông bỏ sót, và khách cũng không biết kể cái nào. Một hoặc hai chi tiết gắn với món chính, làm đều trong vài tháng, dễ được kể hơn năm chi tiết làm lúc có lúc không.

Nhân viên mới có cần học chi tiết này không?

Cần, và nên dạy trong ngày đầu tiên. Đưa câu dặn viết sẵn, cho nghe chủ tiệm nói vài lần rồi tự nói. Nếu mỗi người nói một kiểu, khách nghe như hai quán khác nhau và chi tiết mất tác dụng.

Bao lâu thì nên đổi chi tiết mới?

Giữ ít nhất vài tháng nếu khách đã nhắc tới. Chỉ đổi khi sau bốn tới tám tuần làm đều mà không khách nào nhắc lại. Đổi quá sớm thì khách chưa kịp nhớ, và công sức đầu tiên bị bỏ phí.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138