Khi bán qua nhóm cư dân hay trang bán hàng không có ô chấm sao, cách xin nhận xét là mở một bài ghim cho khách kể lại trải nghiệm, nhờ khách đã mua viết dưới bài đó bằng lời của họ, và người bán luôn trả lời bằng đúng tên mình, không dùng tài khoản phụ để tự khen. Ở nhóm cư dân, một lời kể của hàng xóm thật được đọc kỹ và tin hơn mọi lời đánh giá có sao.
Ví dụ giả định: chị Thu bán trái cây ở sạp chợ đầu khu, đồng thời nhận đơn trong nhóm cư dân của hai toà chung cư. Nhóm có hơn hai nghìn thành viên, ngày nào cũng có người hỏi "ai biết chỗ bán chôm chôm ngon không ạ". Khách quen của chị nhiều, nhưng mỗi lần có câu hỏi như vậy, câu trả lời lại rơi vào người khác, hoặc rơi vào một shop vừa vào nhóm hôm qua tự trả lời khen mình. Bài này nói chị nên làm gì, theo luật của nhóm.
Vì sao lời kể trong nhóm cư dân có sức nặng riêng
Người trong nhóm cư dân biết nhau, ít nhất là biết mặt ở thang máy, ở bãi xe. Khi một chị ở toà B viết "mua chôm chôm chị Thu mấy lần rồi, lần nào cũng tươi, có hôm hư vài trái chị đổi liền", người đọc không chỉ đọc lời khen, mà đọc lời của một người có thật, có thể hỏi lại ngay hôm sau khi gặp nhau ở sảnh. Đó là kiểu truyền miệng gần với truyền miệng ngoài đời nhất mà màn hình điện thoại có được.
Nhưng chính vì vậy, nhóm cư dân rất nhạy với sự giả. Một lời khen từ tài khoản không ai biết, không ảnh đại diện, mới vào nhóm, khen người bán vừa đăng bài, sẽ bị nhận ra ngay. Người bán bị phát hiện dùng tài khoản phụ hoặc nhờ người ngoài vào khen thì mất uy tín với cả nghìn hàng xóm cùng lúc, và chuyện đó được kể lan nhanh hơn mọi lời khen.
Trang bán hàng cá nhân trên mạng xã hội cũng tương tự: lời bình luận dưới bài đăng của người đã mua, có tên thật, có lịch sử, là thứ người lạ lướt xem trước khi nhắn hỏi giá. Không có ô năm sao, nhưng có thứ quý hơn là câu chuyện kèm danh tính người kể.
Dấu hiệu chị Thu đang bỏ phí chỗ này khá rõ: khách quen khen chị ở sạp mỗi sáng, nhắn cảm ơn sau mỗi đơn, nhưng trong nhóm thì không có lấy một dòng nào nhắc tới chị. Khách không thiếu lòng tốt, chỉ là không ai biết nên viết ở đâu, viết thì có phiền ai không, có trái luật nhóm không. Người bán cần trả lời giúp khách mấy câu đó trước.
Mở bài ghim nhận xét và nhờ khách viết vào đó
Chị Thu làm trong một tuần, theo thứ tự:
- Đọc lại luật nhóm. Nhiều nhóm cư dân chỉ cho người bán đăng vào một ngày cố định hoặc trong một bài chung. Nếu không chắc, nhắn hỏi quản trị nhóm trước: "Em là Thu bán trái cây ở sạp đầu chợ, em muốn mở một bài để khách mua rồi kể lại, nhóm mình có cho không anh?"
- Được phép thì đăng một bài giới thiệu ngắn, thật: tên, sạp ở đâu, bán gì, giao trong khu giờ nào, kèm một ảnh sạp buổi sáng. Cuối bài viết: "Cô chú anh chị đã mua thì kể giúp Thu vài dòng dưới bài này nha, khen chê gì Thu cũng đọc hết." Nhờ quản trị ghim nếu nhóm cho phép.
- Mỗi khi giao hàng cho khách quen trong toà, nhắn một tin riêng: "Chị ơi Thu mới mở bài trong nhóm toà mình, chị rảnh thì kể giúp em một câu dưới bài đó nha." Mỗi khách nhắn một lần thôi.
- Trả lời từng lời kể bằng tài khoản thật của mình, nhắc một chi tiết: "Cảm ơn chị Hằng, tuần sau có xoài cát Hoà Lộc Thu để phần chị." Không ghi số căn hộ, số điện thoại của khách.
- Lời chê thì trả lời trước tiên, nhanh nhất: "Thu xin lỗi chị, mít hôm đó bị sượng, Thu gửi bù chị hộp khác chiều nay nha."
Không đăng bài này nhiều lần trong nhóm, không đẩy bài lên bằng cách tự bình luận, không tag hàng loạt người vào bài. Một bài, ghim lâu dài, là đủ để thành nơi khách tìm tới đọc.
Khi có người hỏi trong nhóm "ai biết chỗ bán…"
Đây là khoảnh khắc truyền miệng thật sự diễn ra trước mắt. Một người hỏi, vài người trả lời, người hỏi chọn theo lời người quen. Cám dỗ lớn nhất của người bán là tự nhảy vào trả lời ngay "bên em có ạ, chị nhắn riêng em nha", hoặc tệ hơn là dùng tài khoản khác để giới thiệu mình. Cách đầu tiên có thể được nếu nhóm cho phép người bán trả lời, nhưng phải nói rõ mình là người bán. Cách thứ hai thì tuyệt đối không.
Nếu nhóm cho người bán trả lời, câu trả lời nên minh bạch và khiêm tốn: "Em là Thu, bán trái cây ở sạp đầu chợ, em xin tự giới thiệu. Chị có thể xem các cô chú trong toà kể về bên em ở bài ghim, mua thử ít trước cho chắc." Người hỏi thấy người bán không giấu danh tính, lại được dẫn tới lời của hàng xóm thật, thường tin hơn một câu tự khen.
Có một việc không nên làm, dù khách quen của chị rất thương chị: nhắn khách quen mỗi khi có câu hỏi để họ vào trả lời. Làm vậy biến khách thành người đi khen thuê, người khác trong nhóm nhận ra kiểu trả lời đồng loạt, và chính khách quen cũng ngại. Khách quen tự thấy câu hỏi và tự trả lời, đó mới là lời kể có giá trị, và nó sẽ đến nếu chị bán tốt đủ lâu.
Luật nhóm và những gì người bán không nên làm
Mỗi nhóm cư dân có luật riêng, nhưng những điều sau gần như nhóm nào cũng không chấp nhận, và đều có cách làm thay lành mạnh hơn:
| Không nên làm | Vì sao | Làm thay |
|---|---|---|
| Dùng tài khoản phụ hoặc nhờ người ngoài khu vào khen | Là lời kể giả, bị phát hiện thì mất uy tín với cả khu, có thể bị đuổi khỏi nhóm | Chỉ nhờ khách thật đã mua, trong khu |
| Đăng bài bán hàng mỗi ngày ngoài ngày nhóm cho phép | Vi phạm luật nhóm, cư dân thấy phiền | Đăng đúng ngày, đúng bài chung |
| Tag hàng loạt người vào bài | Người bị tag thấy bị làm phiền, dễ báo cáo bài | Nhắn riêng từng khách đã mua, mỗi người một lần |
| Chụp tin nhắn khen của khách đăng lên mà không hỏi | Lộ tên, có khi lộ số căn hộ của khách | Hỏi trước, khách đồng ý mới đăng, che thông tin |
| Xoá lời chê dưới bài ghim | Khách chê thấy bị xoá sẽ kể ra ngoài, tệ hơn nhiều | Trả lời, sửa lỗi, để nguyên lời chê và lời đáp |
| Trả lời gay gắt khi bị chê công khai | Cả nhóm đọc thấy, ấn tượng xấu ở lại lâu | Trả lời ngắn, nhận lỗi nếu có, nói chuyện riêng sau |
Nếu quản trị nhóm cũng là khách của chị, đừng vì vậy mà xin ưu tiên đăng bài hay ghim lâu hơn người bán khác. Nhóm cư dân là chỗ chung, quản trị giữ công bằng thì nhóm mới sống lâu, và người bán cũng được lợi từ một nhóm sống lâu.
Trang bán hàng cá nhân: nhận xét dưới bài đăng
Ngoài nhóm cư dân, chị Thu có một trang bán hàng nhỏ trên mạng xã hội, nơi chị đăng hàng mới mỗi sáng. Trang này không có ô chấm sao, nhưng có phần bình luận dưới từng bài và có thể có mục nhận xét riêng. Cách dùng tương tự: mỗi tháng chị đăng một bài kể chuyện sạp, như sáng nay đi lấy hàng ở chợ đầu mối lúc ba giờ, cuối bài nhờ khách đã mua kể một câu.
Khi khách nhắn khen trong tin riêng, chị hỏi: "Chị cho Thu xin phép chép câu này lên trang nha, để tên chị hay để ẩn tuỳ chị." Nhiều khách thích để chính họ bình luận hơn là được chép lại, vậy thì gợi: "Hay chị vào bình luận dưới bài sáng nay giúp em, người ta đọc thấy tên chị là tin liền."
Một điểm hay bị bỏ qua: lời nhận xét trên trang bán hàng cũ đi rất nhanh vì bài mới đẩy bài cũ xuống. Thỉnh thoảng gom vài lời kể hay, đã xin phép, vào một bài tổng hợp ghim đầu trang, ghi rõ đó là lời của khách và giữ nguyên chữ, không sửa cho mượt, kể cả lỗi chính tả nhỏ, vì chính những chữ chưa mượt ấy cho người đọc thấy đây là lời người thật viết. Người mới vào trang đọc bài ghim là có ngay một tập lời kể thật.
Đếm trong nhóm: không cần số sao, cần dấu hiệu
Nhóm cư dân không cho điểm trung bình, nên phải đếm theo kiểu khác. Chị Thu ghi vào sổ mỗi tuần ba thứ: số lời kể mới dưới bài ghim, số lần có người trong nhóm hỏi mua và có ai đó nhắc tên chị mà chị không nhờ, và số đơn mới từ người chưa từng mua mà nói biết qua nhóm.
Ví dụ giả định: tuần đầu sau khi mở bài ghim có năm lời kể, đều từ khách quen chị nhắn. Tuần thứ ba có hai lời kể mới từ người chị không hề nhắn, họ tự thấy bài và tự viết. Tuần thứ tư, khi một người hỏi chỗ mua măng cụt, có hai cư dân khác tự trả lời gọi tên sạp chị. Đó là dấu hiệu quan trọng nhất: hàng xóm tự giới thiệu chị khi chị không có mặt.
Nếu sau một tháng bài ghim vẫn chỉ có lời của những khách chị nhắn, và chưa ai tự nhắc tên chị khi có người hỏi, đừng tìm cách đẩy bài bằng chiêu. Hãy xem lại hàng: trái có tươi đều không, giao có đúng hẹn không, đổi hàng hư có nhanh không. Trong nhóm cư dân, lời kể đi theo chất lượng hàng nhanh hơn ở bất cứ đâu khác, kể cả theo chiều xấu.
Câu hỏi thường gặp
Bán trong nhóm cư dân không có ô chấm sao thì xin nhận xét ở đâu?
Xin phép quản trị rồi mở một bài giới thiệu ngắn, nhờ ghim nếu nhóm cho, và nhờ khách đã mua kể lại dưới bài đó. Lời kể của hàng xóm có tên thật thường được đọc kỹ và tin hơn lời đánh giá có sao trên mạng.
Có nên dùng tài khoản phụ để giới thiệu mình trong nhóm cư dân không?
Không. Đó là lời kể giả, dễ bị cư dân nhận ra, và khi bị phát hiện người bán mất uy tín với cả khu, có thể bị đuổi khỏi nhóm. Người bán chỉ nên trả lời bằng tài khoản thật và nói rõ mình là người bán.
Có người hỏi chỗ mua trong nhóm thì người bán có nên tự trả lời không?
Nếu luật nhóm cho phép, được trả lời nhưng phải tự giới thiệu là người bán, nói khiêm tốn và dẫn người hỏi tới lời kể của khách thật. Không nhắn khách quen vào trả lời đồng loạt, vì như vậy biến khách thành người khen thuê.
Có nên xoá lời chê dưới bài ghim trong nhóm không?
Không nên. Khách bị xoá lời chê thường kể ra ngoài, làm chuyện tệ hơn. Hãy trả lời nhanh, nhận lỗi nếu có, sửa bằng việc làm cụ thể và để nguyên cả lời chê lẫn lời đáp cho người sau đọc.
Chép lời khen của khách từ tin nhắn lên trang bán hàng có được không?
Chỉ khi khách đồng ý, và hỏi khách muốn ghi tên hay để ẩn. Che thông tin như số căn hộ, số điện thoại. Nhiều khách thích tự bình luận hơn, khi đó gợi khách vào viết dưới bài đăng.
Làm sao biết lời kể trong nhóm cư dân đang có tác dụng?
Đếm số lời kể mới dưới bài ghim, đặc biệt là lời của người không được nhắn nhờ, và số lần cư dân khác tự nhắc tên người bán khi có ai hỏi chỗ mua. Khi hàng xóm tự giới thiệu mình lúc mình vắng mặt, truyền miệng đang chạy.