LanTruyen.comLan Truyền
Nội dung dễ được chia sẻ

Xin phép dùng ảnh khách chụp quán: tin nhắn mẫu, ghi công và khi bị từ chối

Ảnh khách chụp quán là lời giới thiệu thật nhất, nhưng đăng lại phải hỏi trước. Tin nhắn xin phép, cách ghi công, ảnh có trẻ em, khi khách đổi ý muốn gỡ.

Low angle view of a Vietnamese street food grill at night, a young man in a graphite t-shirt turning skewers over glowing charcoal while a customer photographs the smoke

Muốn dùng ảnh khách chụp quán trên trang của mình, chủ quán phải nhắn hỏi trước, nói rõ sẽ đăng ở đâu, có ghi tên người chụp hay không, và gỡ ngay khi khách đổi ý. Một tin nhắn xin phép ngắn, lịch sự gần như luôn được đồng ý, và chính tin nhắn đó làm khách thấy quán tôn trọng mình, nên họ hay chia sẻ lại bài đăng có ảnh của họ. Tự lấy ảnh về đăng thì ngược lại: có khi không ai nói gì, có khi thành chuyện cả khu biết.

Ví dụ giả định trong bài: quầy nướng đêm của anh G ở đầu một con hẻm gần chợ đêm, mở từ sáu giờ tối tới nửa đêm. Khói nướng dưới đèn vàng lên ảnh rất đẹp, khách chụp suốt và gắn tên quầy. Anh từng lấy một ảnh về đăng không hỏi, và người chụp nhắn trách vì trong ảnh có con nhỏ của họ. Phần dưới là cách xin, cách ghi công, những ảnh không nên xin và cách đếm xem việc này có đáng làm.

Vì sao ảnh khách chụp đáng giá hơn ảnh quán tự chụp

Ảnh của quán thì ai cũng biết là quán tự khen. Ảnh của khách thì người xem hiểu là có người thật đã tới, đã ăn, đã thấy đáng chụp. Khi quán đăng lại ảnh khách với lời ghi rõ ai chụp, bài đăng mang theo cả lời giới thiệu ngầm của người đó. Bạn bè của người chụp thấy tên quen, dừng lại xem, có khi còn bình luận rủ đi.

Ảnh khách còn cho thấy những góc chủ quán không nghĩ tới. Anh G quen chụp xiên nướng trên vỉ, còn khách lại hay chụp cảnh nhóm bạn ngồi ghế nhựa quanh bàn thấp, khói bay qua ánh đèn. Đó là cảnh nói lên không khí quán rõ hơn mọi ảnh đồ ăn.

Nhưng ảnh khách cũng chứa nhiều thứ thuộc về khách: mặt họ, mặt bạn họ, con của họ, có khi cả biển số xe và ngôi nhà phía sau. Chỉ vì họ gắn tên quán không có nghĩa họ đồng ý để quán dùng ảnh. Người bán hàng lâu đều biết chuyện khách hôm nay vui vẻ, mai thấy ảnh mình trên trang quán lại khó chịu vì người nhà chưa biết họ đi đâu tối đó.

Quy trình xin phép trong ba phút

Anh G làm việc này mỗi tối sau khi dọn hàng, ngồi trên ghế nhựa với ly trà đá. Mỗi ảnh tốn chừng ba phút:

  1. Lưu lại những ảnh khách gắn tên quán hoặc nhắn gửi cho quán trong ngày, chọn một hai ảnh đẹp nhất. Không cần xin hết.
  2. Nhìn kỹ ảnh: có mặt người khác ngoài người chụp không, có trẻ em không, có biển số xe hay số nhà không. Nếu có, ghi chú lại để hỏi riêng hoặc bỏ ảnh đó.
  3. Nhắn riêng cho người chụp, không hỏi công khai dưới bình luận. Hỏi công khai làm người ta khó từ chối, mà sự đồng ý phải là đồng ý thật.
  4. Chờ trả lời. Không trả lời trong hai ba ngày thì coi như chưa đồng ý, không đăng.
  5. Khi đăng, ghi tên người chụp theo đúng cách họ muốn, đăng đúng chỗ đã nói, không cắt ghép thêm thắt.
  6. Lưu lại tin nhắn đồng ý cùng ảnh, ghi chú ngày đăng. Sau này khách muốn gỡ thì biết ngay ảnh nào.

Bước hai là bước hay bị bỏ qua nhất. Người chụp đồng ý cho ảnh của họ, nhưng người bạn ngồi cạnh trong ảnh thì chưa ai hỏi.

Tin nhắn mẫu cho từng trường hợp

Xin phép bình thường. "Chào em, quầy nướng đầu hẻm đây. Tấm ảnh em chụp tối qua đẹp quá, quầy xin đăng lại lên trang của quầy được không em? Quầy ghi tên em là người chụp, em muốn ghi tên nào thì nói quầy nha."

Ảnh có người khác trong khung. "Ảnh có cả mấy bạn ngồi cùng bàn, em hỏi giúp quầy các bạn có ngại không nha. Hoặc quầy cắt lấy phần vỉ nướng thôi cũng được."

Ảnh có trẻ em. "Bé nhà mình dễ thương quá. Quầy chỉ xin đăng nếu che mặt bé lại, còn không thì quầy giữ ảnh làm kỷ niệm thôi, không đăng đâu."

Khi khách đồng ý. "Cảm ơn em nhiều, tối nay quầy đăng, em vô coi thử có ưng không, chỗ nào không ưng thì nhắn quầy sửa liền."

Khi khách từ chối. "Dạ không sao em, quầy hiểu mà. Cảm ơn em đã ghé, bữa nào ghé nữa nha." Không hỏi lý do, không năn nỉ lần hai.

Khi khách đã đồng ý rồi muốn gỡ. "Quầy gỡ rồi nha em, xin lỗi đã làm em phiền." Gỡ trước, nhắn sau, không giải thích dài, không trách.

Hay làm và nên làm khi dùng ảnh khách

Phần lớn rắc rối về ảnh khách đến từ vài thói quen tưởng vô hại:

Hay làmHậu quảNên làm
Thấy khách gắn tên quán là lấy về đăngKhách thấy bị dùng, có người nhắn trách công khaiNhắn riêng xin phép trước khi đăng
Đăng ảnh không ghi ai chụpNgười chụp không biết để chia sẻ, mất cả cái lợi lớn nhấtGhi tên người chụp theo cách họ muốn
Cắt bỏ người, thêm chữ, thêm khung tên quánẢnh khác ảnh gốc, người chụp không vuiGiữ nguyên ảnh, chỉ cắt khi đã hỏi
Đăng ảnh có trẻ em rõ mặtPhụ huynh lo, có thể đòi gỡ và kể lạiChe mặt trẻ hoặc không đăng
Đổi giảm giá lấy quyền dùng ảnhThành mua bán, khách đăng vì quà chứ không vì thíchChỉ cảm ơn, có thể mời một xiên khi khách ghé lần sau mà không gắn điều kiện
Dùng ảnh khách cho băng rôn, bao bì in ấnVượt quá điều đã xin, dễ bị coi là dùng hình ảnh để quảng cáo không phépMuốn in thì hỏi riêng, nói rõ in ở đâu, bao lâu

Dòng cuối liên quan tới quy định về quyền hình ảnh cá nhân. Nguyên lý chung là dùng hình ảnh người khác cho mục đích thương mại cần sự đồng ý của họ; chi tiết thì tra quy định hiện hành hoặc hỏi người có chuyên môn khi cần dùng lâu dài.

Gợi cho khách tự chụp và tự gửi cho quán

Muốn có nhiều ảnh khách để xin, quán phải làm khách muốn chụp và biết gửi về đâu. Anh G treo một sợi đèn vàng ngay trên vỉ nướng để khói luôn có ánh sáng, đặt vỉ quay về phía bàn khách ngồi. Khách ngồi chờ nhìn khói bay dưới đèn là tự giơ máy.

Khi khách đang chụp, anh nói một câu khi tay vẫn trở xiên: "Chụp lúc anh quạt than là khói lên đẹp nhất nè, chờ chút anh quạt cho." Câu này làm khách cười, ảnh đẹp hơn, và khách nhớ người đứng quầy.

Lúc tính tiền, nếu khách vừa chụp nhiều, nhắc nhẹ cách gửi: "Ảnh nào em ưng thì gắn tên quầy vô, quầy thấy là quầy cảm ơn liền." Không bắt khách đăng, không đổi quà, chỉ cho họ biết quầy có trang để gắn tên.

Đừng dán tấm bảng nhắc khách chụp ảnh khắp quầy. Một lời nói của người đứng vỉ có tác dụng hơn mọi tấm bảng, và không làm quầy trông như đang xin xỏ.

Một chi tiết nhỏ nữa: giữ khu vỉ nướng gọn trong tầm máy của khách. Khay đựng xiên sống che bằng nắp, thùng than để thấp dưới bàn, giẻ lau treo phía sau. Khách chụp khói và lửa thì khung nào cũng lọt vỉ nướng, và một khay thịt sống để trần hay chiếc giẻ đen nhẻm trong ảnh đẹp sẽ là thứ người xem soi đầu tiên. Dọn gọn tầm nhìn đó mất hai phút trước giờ mở, đổi lại ảnh nào khách chụp cũng đăng được.

Ghi công người chụp sao cho họ muốn chia sẻ

Ghi công không chỉ là phép lịch sự, mà là phần khiến bài đăng đi xa. Người chụp thấy tên mình dưới ảnh đẹp trên trang của quầy thì gần như chắc chắn gửi cho bạn bè xem. Cách ghi nên ngắn và để ở đầu phần chữ, không giấu ở cuối: "Ảnh: bạn K, chụp tối thứ bảy lúc quầy vừa đốt than." Có thời gian, có chi tiết, người đọc biết đây là khoảnh khắc thật.

Hỏi người chụp muốn ghi tên thế nào. Có người muốn tên thật, có người muốn biệt danh, có người muốn gắn trang cá nhân để bạn bè bấm vào được, có người chỉ muốn ghi "một khách quen". Ghi đúng điều họ chọn, không tự ý gắn trang cá nhân của họ khi họ chưa nói.

Viết vài chữ về ảnh từ phía quầy, như một lời đáp lại: "Quầy đứng nướng mỗi đêm mà chưa bao giờ thấy khói đẹp vậy, cảm ơn em đã nhìn thấy giùm." Câu như vậy làm người chụp vui hơn mọi lời khen chung chung, và những người theo dõi trang thấy quầy quý khách thật.

Đừng gom mười ảnh khách vào một bài. Mỗi ảnh một bài, hoặc tối đa ba ảnh của cùng một nhóm khách. Gom nhiều quá thì không ai thấy mình nổi bật, và không ai có lý do chia sẻ.

Sau khi đăng, nhắn lại cho người chụp một câu: "Quầy đăng rồi nè em, ghi tên em đúng như em nói, em coi thử nha." Tin nhắn này thường là lúc người chụp bấm chia sẻ, vì họ vừa nhận được một lời cảm ơn có tên mình.

Đếm xem việc dùng ảnh khách có đáng công không

Sau bốn tuần, mở lại danh sách ảnh đã xin. Đếm ba thứ: số ảnh đã xin, số ảnh được đồng ý, và trong số ảnh đã đăng, bao nhiêu ảnh được chính người chụp chia sẻ lại hoặc bình luận. Ghi thêm số bình luận của người lạ hỏi đường, hỏi giờ mở cửa dưới những bài có ảnh khách.

Ở quầy anh G, gần như ảnh nào xin cũng được đồng ý, và phần lớn người chụp đều chia sẻ lại bài đăng. Đó là dấu hiệu đi đúng: ảnh khách đang mở đường sang nhóm bạn của họ. Nếu tỉ lệ đồng ý thấp, xem lại tin nhắn có quá dài, quá trang trọng hay xin cả ảnh có nhiều người lạ không.

Thêm một con số nhỏ: số khách mới tới nói "thấy bạn đăng" hoặc "thấy ảnh chỗ này trên trang quầy". Nhân viên đứng tính tiền gạch một vạch vào góc sổ. Vạch này ít, nhưng mỗi vạch là một khách đến từ ảnh của một khách khác, đúng điều bạn muốn.

Câu hỏi thường gặp

Khách gắn tên quán vào ảnh thì quán có được tự đăng lại không?

Không nên tự đăng. Gắn tên quán chỉ có nghĩa là khách muốn bạn bè họ biết họ ở đâu, chưa có nghĩa đồng ý cho quán dùng ảnh trên trang của quán. Nhắn hỏi trước chỉ tốn một phút.

Chia sẻ lại bài của khách có cần xin phép không?

Bấm chia sẻ bài khách đã đăng công khai thường được chấp nhận vì bài vẫn mang tên khách. Nhưng tải ảnh về rồi đăng như bài của quán là chuyện khác, phần đó cần xin phép.

Ảnh khách chụp có cả người lạ ở bàn bên thì làm sao?

Cắt bỏ phần có người lạ nếu người chụp đồng ý, hoặc chọn ảnh khác. Người ở bàn bên không biết ảnh được đăng nên không có cách nào đồng ý, quán không nên đăng mặt họ.

Có nên tặng quà để khách cho phép dùng ảnh không?

Không nên gắn quà với việc đồng ý. Có thể cảm ơn bằng một món nhỏ khi khách ghé lần sau mà không đặt điều kiện, còn đổi quà lấy quyền dùng ảnh thì biến lời giới thiệu thành mua bán.

Khách đồng ý rồi mấy tháng sau muốn gỡ thì sao?

Gỡ ngay, nhắn lại một câu ngắn xác nhận đã gỡ. Không hỏi lý do, không nhắc rằng họ đã đồng ý trước đó, vì giữ được lòng khách quan trọng hơn giữ một tấm ảnh.

Ảnh khách có trẻ em thì đăng thế nào cho an toàn?

Chỉ đăng khi bố mẹ đồng ý và mặt trẻ đã được che hoặc không nhìn thấy. Không ghi tên trẻ, không ghi trường học, không ghi nơi ở dù bố mẹ có nhắc trong tin nhắn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138