LanTruyen.comLan Truyền
Vì sao khách kể: nền tảng truyền miệng

Tiệm nhỏ cạnh tranh với chuỗi lớn: dựa vào điều khách kể mà chuỗi không làm được

Chuỗi lớn thắng về giá và độ phủ, tiệm nhỏ thắng ở chủ có mặt, làm theo ý khách và gắn với khu phố. Cách chọn ba lợi thế, nói ra với khách và đo kết quả.

Two shop owners, a husband in a charcoal grey shirt and his wife, arranging buckets of fresh flowers on their flower shop doorstep, early morning, faces turned away

Tiệm nhỏ không thắng chuỗi lớn về giá, khuyến mãi hay độ sáng sủa của cửa hàng, nhưng thắng ở ba thứ khách hay kể: chủ tiệm có mặt và nhớ khách, làm được theo ý riêng từng người, và gắn với khu phố. Việc cần làm là chọn rõ những điểm chỉ tiệm mình làm được, làm đều và nói ra cho khách biết, thay vì chạy theo chuỗi ở chỗ mình yếu.

Ví dụ giả định: tiệm hoa của vợ chồng anh Khoa ở một con đường gần chợ, mở mười hai năm. Năm nay bên kia đường có một cửa hàng hoa thuộc chuỗi lớn, mặt tiền rộng, đèn sáng, có chương trình thành viên, giá vài loại hoa thấp hơn tiệm anh. Hai tháng đầu, khách vãng lai giảm thấy rõ. Anh Khoa tính giảm giá theo, chị vợ thì muốn sửa lại tiệm cho đẹp. Bài này đi qua một hướng khác, ít tốn tiền hơn, và cách đo xem nó có giữ được khách không.

Chuỗi lớn mạnh ở đâu, và khách kể gì về chuỗi

Chuỗi lớn mạnh ở những thứ cần tiền và quy mô: nhập hàng số lượng lớn nên giá vốn thấp, cửa hàng đồng bộ, giờ mở cửa dài, nhân viên đông, chương trình thành viên có tích điểm. Khách đến chuỗi vì tiện và vì biết trước sẽ nhận được gì. Đó là một lời hứa tốt, và tiệm nhỏ không nên cố đấu với lời hứa đó.

Nhưng khi nghe khách kể về chuỗi, câu thường gặp là "tiện", "giá được", "ở đâu cũng có". Hiếm khi nghe "chị chủ ở đó nhớ mình", vì chuỗi không có chị chủ đứng quầy. Hiếm khi nghe "họ làm cho mình bó hoa đúng kiểu mẹ thích", vì nhân viên chuỗi làm theo mẫu đã định. Đó chính là khoảng trống lời kể mà tiệm nhỏ lấp vào được.

Dấu hiệu tiệm nhỏ đang mất khách vì chạy theo sai chỗ: chủ tiệm bắt đầu so giá từng loại hoa với bên kia đường, khuyến mãi liên tục, khách quen than "dạo này anh chị bận quá không nói chuyện được". Khi đó tiệm vừa thua về giá, vừa đánh mất chính thứ khách từng quý.

Ai mạnh ở đâu

Bảng dưới không để chê ai, chỉ để chọn đúng chỗ đáng bỏ công. Các ví dụ là giả định cho một tiệm hoa:

ViệcChuỗi lớnTiệm nhỏ
Giá hoa phổ thôngThấp hơn nhờ nhập số lượng lớnKhó đấu, không nên đấu
Bó theo yêu cầu riêngLàm theo mẫu, đổi nhiều phải hỏi quản lýChủ quyết ngay tại chỗ, nghe khách kể chuyện người nhận
Nhớ kháchCó dữ liệu thành viên nhưng nhân viên thay đổiChủ tiệm nhớ mặt, nhớ dịp của từng nhà
Giao gấp trong khuTheo quy trình chung, có khung giờChủ chạy xe đi ngay khi cần
Đơn lạ, nhỏÍt khi nhận một cành, một chậu đặt riêngNhận được, và khách kể chuyện "tiệm nhận cả đơn nhỏ"
Gắn với khu phốGiống nhau ở mọi nơiBiết đám cưới nhà ai, trường nào khai giảng, quen hàng xóm

Nhìn bảng, anh Khoa thấy bốn dòng cuối là chỗ tiệm mình có lợi. Đó là những chuyện khách kể, còn hai dòng đầu là những chuyện khách so sánh. Chuyện để kể đi xa hơn chuyện để so.

Chọn ba lợi thế và làm đều trong tháng này

Không cần làm hết các dòng trong bảng. Chọn ba thứ tiệm làm tốt nhất và chắc chắn làm đều được, rồi theo thứ tự:

  1. Ngồi hai vợ chồng, liệt kê những lần khách khen tiệm trong một năm qua mà còn nhớ. Anh Khoa và chị nhớ ra ba chuyện lặp lại: bó hoa theo câu chuyện người nhận, giao gấp trong một giờ, và nhớ ngày giỗ, ngày sinh nhật của nhiều nhà trong khu.
  2. Với mỗi lợi thế, viết một câu nói ngắn để nói với khách, ví dụ: "Chị kể em nghe người nhận thích gì, em bó theo người đó chứ không theo mẫu."
  3. Sắp đặt để làm được đều: để cuốn sổ ngày dịp của khách ở quầy, chừa sẵn một khung giờ mỗi chiều cho đơn gấp, đặt chiếc xe máy giao hàng ở chỗ dắt ra nhanh.
  4. Nói với khách quen về những lợi thế đó trong lúc họ mua, không phải bằng tờ rơi. Mỗi lần một câu, không kể lể.
  5. Chọn một việc nhỏ cho khu phố mà chuỗi không làm: ví dụ mỗi sáng thứ Hai tặng một bình hoa nhỏ cho phòng bảo vệ của trường gần đó. Chi phí giả định chỉ vài chục nghìn mỗi tuần.

Sau một tháng, ba lợi thế đó nên thành thói quen. Đừng thêm lợi thế thứ tư trước khi ba cái đầu chạy đều.

Câu nói mẫu khi khách nhắc tới chuỗi bên kia

Khách quen sẽ nhắc, có khi vô tình, có khi để dò giá. Đừng nói xấu bên kia, và đừng tự hạ giá ngay. Mấy câu nói được:

  • Khách nói bên kia rẻ hơn: "Dạ hoa hồng bên đó giá tốt thật, chị cần số lượng nhiều thì mua bên đó tiện. Còn bó tặng mẹ thì chị để em làm, em nhớ bác thích hoa màu nhạt."
  • Khách hỏi tiệm có thẻ thành viên không: "Bên em không có thẻ, nhưng em có sổ nhớ ngày dịp nhà mình, gần tới em nhắn chị một tin, chị không muốn thì nói em bỏ."
  • Khách vãng lai đang phân vân: "Anh chị cứ ghé bên đó xem, bên em thì bó theo ý từng người, anh kể em nghe người nhận là ai em bó thử cho xem."
  • Khách cần gấp: "Chị cần trước năm giờ hả, em chạy đi luôn, trong khu này em giao được trong một tiếng."
  • Khách hỏi tiệm có sợ mất khách không: "Dạ cũng lo chứ chị, nhưng tiệm làm được cái tiệm giỏi thôi, khách quen vẫn ghé nên vợ chồng em yên tâm."

Nói thật, không nói xấu, không nói quá. Khách kể lại cả cách chủ tiệm cư xử khi bị so sánh, và câu chuyện "tiệm nhỏ mà đàng hoàng" có sức nặng với người nghe.

Cái không cần làm

Không cần giảm giá đuổi theo. Giảm giá thì lời giảm, khách tới vì giá thì đi khi bên kia giảm sâu hơn. Tiệm nhỏ không có vốn để thắng cuộc đua đó.

Không cần sửa tiệm cho giống chuỗi. Tiệm sáng sủa sạch sẽ là đủ. Làm cho giống cửa hàng chuỗi tốn tiền và còn làm mất cái vẻ tiệm quen mà khách thích.

Không cần làm thẻ thành viên. Chương trình tích điểm cần theo dõi sổ sách và khách so ngay với thẻ của chuỗi. Một cuốn sổ ngày dịp của khách là đủ để chăm khách quen.

Không nói xấu đối thủ, dù gián tiếp. Câu "bên đó hoa nhập không tươi đâu" đi vòng rồi tới tai bên kia, và khách nghe thấy tiệm nhỏ nhen. Tệ hơn, nếu lời đó không đúng thì có thể đụng tới quy định về cạnh tranh và quảng cáo; nguyên tắc chung là không nói điều sai về người khác.

Không cần đăng bài so sánh trên mạng. Bài kiểu "tiệm nhỏ đáng ủng hộ hơn chuỗi" làm người đọc khó chịu. Để khách tự kể chuyện của họ ở tiệm.

Gắn tiệm với khu phố bằng những việc nhỏ

Chuỗi lớn ở đâu cũng giống nhau, đó là điểm mạnh của họ và cũng là chỗ tiệm nhỏ chen vào được. Tiệm mười hai năm ở một con đường biết những thứ không cửa hàng mới nào biết: tuần nào trường gần đó khai giảng, nhà nào sắp cưới con, nhà văn hoá khu phố có buổi sinh hoạt khi nào, hàng xóm nào mới sinh em bé. Những chuyện đó cho tiệm lý do để làm những việc rất nhỏ mà người trong khu nhắc tới.

Vài việc vừa sức, theo ví dụ giả định: trước ngày khai giảng, để sẵn một xô hoa cúc nhỏ bó lẻ, giá vừa túi tiền học sinh, kèm câu dặn "Con cắm vô ly nước lọc là để được ba ngày." Khi nhà hàng xóm có đám, gửi một bó hoa nhỏ chia buồn, không ghi gì để quảng bá. Khi tổ dân phố dọn vệ sinh, cho mượn xô và kéo của tiệm. Không việc nào trong số đó bán được hàng ngay.

Cái được là tiệm trở thành một phần của khu, và khi có người mới dọn tới hỏi "mua hoa ở đâu", câu trả lời không phải "ra cửa hàng bên kia đường" mà là "qua tiệm anh Khoa, người quen trong xóm". Đây là lời kể chuỗi lớn không mua được bằng tiền. Chỉ cần nhớ một điều: làm vì khu phố thật, không biến mỗi việc thành dịp chụp ảnh đăng lên để kể công. Khách tinh lắm, khoe nhiều thì việc tốt thành quảng cáo.

Đo sau một tháng: tiệm đang giữ được ai

Đếm ba con số mỗi tuần trong sổ. Thứ nhất là số đơn bó theo yêu cầu riêng, tức đơn khách kể chuyện người nhận chứ không chọn mẫu sẵn. Thứ hai là số đơn giao gấp trong khu. Thứ ba là số khách mới nói được tên người chỉ họ tới tiệm. Ba con số này đo đúng ba lợi thế đã chọn, không đo tổng doanh thu, vì doanh thu bị ảnh hưởng bởi quá nhiều thứ khác như mùa lễ, thời tiết.

Ở tiệm anh Khoa, theo ví dụ giả định, tuần đầu có mười hai đơn bó riêng, tuần thứ tư lên khoảng hai mươi. Khách vãng lai mua hoa lẻ vẫn ít hơn trước khi có chuỗi, và có lẽ sẽ không quay về như cũ. Nhưng số đơn có giá trị cao hơn, mang tính cá nhân hơn, lại tăng. Đó là tiệm đang chuyển sang đúng phần khách mà chuỗi khó giữ.

Khi nào đổi cách: nếu sau một tháng ba con số đều đứng yên, có thể khách chưa biết tiệm làm được những việc đó. Kiểm lại xem câu nói mẫu có được nói đều không, hay chỉ nói khi rảnh. Nếu đã nói đều mà vẫn không ai đặt, có thể lợi thế chọn chưa đúng nhu cầu khu này; quay lại danh sách lời khen cũ, chọn lợi thế khác. Đừng đánh giá cả hướng đi sau một tuần buồn.

Câu hỏi thường gặp

Tiệm nhỏ có nên giảm giá khi chuỗi lớn mở gần không?

Thường không nên. Chuỗi lớn nhập hàng số lượng lớn nên giá vốn thấp hơn, giảm giá đuổi theo thì tiệm nhỏ lỗ trước. Nên giữ giá hợp lý và dồn sức vào những việc chuỗi khó làm như làm theo yêu cầu riêng, nhớ khách, giao gấp trong khu.

Lợi thế lớn nhất của tiệm nhỏ so với chuỗi là gì?

Chủ tiệm có mặt mỗi ngày, quyết được ngay tại chỗ và nhớ khách. Từ đó tiệm làm được những việc theo ý riêng từng người, thứ khách hay kể lại. Chuỗi lớn có quy trình chung nên khó linh hoạt như vậy.

Có nên làm thẻ tích điểm để giữ khách như chuỗi không?

Không cần, ít nhất là lúc đầu. Thẻ tích điểm tốn công theo dõi và khách sẽ so ngay với thẻ của chuỗi. Một cuốn sổ ghi ngày dịp và sở thích của khách quen giúp chăm khách kỹ hơn mà không tốn tiền.

Khách hỏi sao tiệm đắt hơn bên chuỗi thì trả lời thế nào?

Nói thật rằng giá loại hàng đó bên kia tốt, và nói rõ tiệm làm được gì khác, như làm theo ý riêng hay giao gấp. Không nói xấu bên kia, không phân bua dài. Khách tự chọn, và thường nhớ cách tiệm trả lời đàng hoàng.

Bao lâu thì biết tiệm có giữ được khách sau khi chuỗi mở?

Đếm hằng tuần ít nhất một tháng, theo những con số gắn với lợi thế đã chọn chứ không chỉ doanh thu. Khách vãng lai có thể giảm hẳn, nhưng nếu đơn làm theo yêu cầu và khách được giới thiệu tăng dần, tiệm đang đi đúng hướng.

Tiệm bán online nhỏ có cạnh tranh được với sàn và shop lớn không?

Được ở cùng nguyên tắc: không đua giá, mà làm điều shop lớn khó làm, như trả lời tin nhắn bằng người thật hiểu hàng, tư vấn theo từng người, gói hàng có lời dặn riêng. Đó là những chuyện khách chụp ảnh và kể lại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138