LanTruyen.comLan Truyền
Đo khách mới từ đâu tới

Chuỗi giới thiệu khách: vẽ ra ai kéo ai để biết truyền miệng đang dựa vào đâu

Vẽ chuỗi giới thiệu trên một tờ giấy để thấy khách quen nào đang kéo khách mới, khách được kéo có kể tiếp không, và truyền miệng của tiệm đang mỏng hay dày.

Wide shot of a small bicycle repair shop interior, an elderly Vietnamese man in a silver grey shirt drawing lines between circles on blank paper at a wooden desk, evening lamp

Chuỗi giới thiệu là sơ đồ ai kéo ai tới tiệm: vẽ mỗi khách thành một vòng tròn, nối khách mới với người đã giới thiệu họ, rồi xem những khách mới đó có giới thiệu tiếp ai không. Vẽ trên một tờ giấy sau một hai tháng ghi sổ, chủ tiệm sẽ thấy truyền miệng đang dựa vào vài người hay đã lan qua nhiều nhánh, và nhánh nào đang tắt.

Không cần phần mềm vẽ, không cần kỹ năng gì đặc biệt. Chỉ cần sổ nguồn khách có ghi tên người giới thiệu, hoặc sổ mã riêng. Ví dụ giả định trong bài là tiệm sửa xe đạp và xe điện của chú Hai gần mấy trường tiểu học, khách là phụ huynh và học sinh cấp hai, hầu hết biết tiệm qua người quen.

Vì sao đếm tổng chưa đủ

Sổ đếm vạch cho biết tháng này bao nhiêu khách mới do người quen kể. Con số đó có thể giống nhau ở hai tiệm mà thực chất khác hẳn. Ở tiệm thứ nhất, hai mươi khách mới do người quen kể đến từ mười tám người khác nhau. Ở tiệm thứ hai, cũng hai mươi khách, nhưng mười lăm người do một bà chủ nhóm cư dân chỉ sang. Tiệm thứ hai đang treo cả truyền miệng vào một sợi dây.

Một điều nữa mà tổng số không nói: khách được giới thiệu có kể tiếp không. Truyền miệng thật sự bền khi khách mới, sau vài lần dùng dịch vụ, trở thành người kể cho người khác. Nếu chuỗi dừng ngay ở đời thứ nhất, tức khách quen kể mà khách mới không bao giờ kể lại, tiệm vẫn phải dựa vào nhóm khách quen ban đầu, và nhóm đó sẽ dần thưa.

Chú Hai từng nghĩ tiệm mình được cả khu biết tiếng. Khi vẽ chuỗi, chú thấy phần lớn khách mới đều đi qua hai người: cô giáo dạy lớp ba hay nhắc phụ huynh đi sửa xe cho con ở tiệm chú, và một ông xe ôm đầu ngõ. Biết được điều này, chú hiểu cái mình cần giữ là gì, và cần làm gì để không phụ thuộc quá vào hai người đó.

Vẽ chuỗi trên một tờ giấy

Chuẩn bị sổ ghi đủ một đến hai tháng, có tên hoặc mã người giới thiệu cho từng khách mới. Rồi làm vào một buổi tối:

  1. Lấy một tờ giấy khổ lớn. Ở hàng trên cùng, vẽ một vòng tròn cho mỗi khách quen đã giới thiệu ít nhất một người, ghi tên gọi vào trong.
  2. Từ mỗi vòng tròn, kẻ đường xuống các vòng nhỏ hơn cho từng khách mới họ đã giới thiệu. Ghi tên gọi khách mới và tháng họ tới.
  3. Lật sổ xem trong số khách mới đó, ai đã giới thiệu tiếp người khác. Từ vòng của họ, kẻ tiếp xuống hàng thứ ba. Đây là đời thứ hai của chuỗi.
  4. Tô đậm những vòng tròn đã quay lại tiệm ít nhất hai lần. Những vòng không tô là khách đến một lần rồi thôi.
  5. Đếm ba con số: có bao nhiêu người đứng đầu chuỗi, người đứng đầu đông nhất kéo được bao nhiêu khách, và có bao nhiêu khách ở đời thứ hai.
  6. Chụp tờ giấy lại, ghi tháng vẽ. Ba tháng sau vẽ lại để so.

Tờ giấy đầu tiên thường rối và lệch. Không sao. Mục đích không phải vẽ đẹp mà thấy được hình dạng: chuỗi dày ở đâu, mỏng ở đâu, đứt ở đâu. Với tiệm nhỏ, cả tờ thường chỉ có vài chục vòng tròn, vừa đủ nhìn bằng mắt.

Ba hình dạng chuỗi hay gặp và nghĩa của chúng

Hình cây chổi: một gốc, nhiều nhánh. Một hai người kéo phần lớn khách mới, khách mới ít kể tiếp. Đây là hình dạng của tiệm chú Hai tháng đầu. Mạnh khi người gốc còn ở đó, mong manh khi họ chuyển đi hoặc thôi ghé. Việc cần làm: chăm người gốc, và tìm cách để khách mới cũng có lý do kể.

Hình bụi cỏ: nhiều gốc, mỗi gốc vài nhánh. Nhiều khách quen, mỗi người kéo một hai khách mới. Truyền miệng phân tán, khó mất hết cùng lúc. Đây là hình dạng bền nhất, thường gặp ở tiệm mở lâu năm, đứng quầy tử tế đều đặn.

Hình sợi dây: chuỗi đi xuống nhiều đời. Khách A kể khách B, B kể C, C kể D. Thường xảy ra trong một nhóm có quan hệ chặt như cùng xưởng, cùng lớp học thêm, cùng khu trọ. Dấu hiệu tiệm đã thành "chỗ quen" của cả một nhóm.

Không có hình gì: vòng tròn rời rạc. Phần lớn khách mới không có người giới thiệu, hoặc sổ không ghi tên. Hoặc truyền miệng chưa chạy, hoặc cách hỏi chưa lấy được tên. Quay lại bước hỏi nguồn khách trước khi vẽ tiếp.

Vòng không tô đậm nhiều ở một nhánh. Một người giới thiệu nhiều mà khách của họ không quay lại. Có thể người đó kể quá lời, hoặc giới thiệu cho người không thật sự cần dịch vụ. Không phải lỗi của họ, nhưng là điều cần biết khi đọc số.

Câu nói khi hỏi để vẽ được chuỗi

Chuỗi chỉ vẽ được khi có tên. Mà khách mới thường chỉ nói "bạn em chỉ" rồi thôi. Câu hỏi thêm cần nhẹ và có lý do: "Bạn em tên gì vậy, để chú cảm ơn người ta một tiếng." Phụ huynh nghe vậy thường vui vẻ nói tên, đôi khi còn kể thêm "chị Lan mẹ bé Bin lớp ba".

Với khách quen, chú Hai thỉnh thoảng hỏi ngược lại: "Mấy bữa nay có mấy phụ huynh lớp ba qua, chắc cô giáo chỉ hả con?" Câu này giúp xác nhận một nhánh chuỗi mà sổ còn mơ hồ, và cũng là cách kể cho khách quen biết tiệm đang được nhắc tới.

Khi khách mới quay lại lần ba, lần bốn, đó là lúc tốt để hỏi xem họ có chỉ ai chưa: "Con thấy tiệm được thì chỉ giùm chú mấy bạn trong lớp nha, xe ai hư phanh cứ đem qua." Câu này vừa là lời mời, vừa là cách để biết sau đó ai tới từ nhánh này.

Một điều tránh: đừng hỏi khách để lấy thông tin về người khác như số điện thoại, địa chỉ của người giới thiệu. Chỉ cần tên gọi đủ để chủ tiệm nhận ra. Sơ đồ chuỗi là để chủ tiệm hiểu, không phải danh sách để đi liên lạc.

Đọc chuỗi rồi làm gì

Mỗi hình dạng gợi ra một việc khác nhau. Bảng dưới là ví dụ giả định ở tiệm chú Hai qua hai lần vẽ cách nhau ba tháng.

Điều thấy trên giấyNghĩa là gìViệc chú Hai làm
Cô giáo lớp ba kéo mười một kháchMột người gốc rất mạnh, chuỗi phụ thuộcCảm ơn cô, sửa xe cho con cô chu đáo, không biến thành giao dịch
Ông xe ôm đầu ngõ kéo sáu khách, năm người không quay lạiKhách ông chỉ là người tiện đường, không cần sửa thườngKhông đổi gì, hiểu rằng nhánh này mang khách vãng lai
Chỉ hai khách ở đời thứ haiKhách mới chưa kể tiếpMời khách quay lại lần ba chỉ bạn, tặng phụ huynh mẹo bảo quản xe cho con
Ba tháng sau có bốn người gốc mớiChuỗi bắt đầu lan sang hình bụi cỏGhi tên bốn người, cảm ơn ngay lần ghé tiếp theo
Một nhánh đứt hẳnNgười gốc chuyển nhà hoặc thôi ghéHỏi thăm nếu gặp, không níu kéo

Lần vẽ thứ hai quan trọng hơn lần đầu. Nó cho biết những việc mình làm sau lần vẽ đầu có làm chuỗi dày lên không. Nếu sau ba tháng vẫn là hình cây chổi với cùng một gốc, đó là lúc nghĩ xem vì sao khách mới không tìm được gì để kể.

Những gì không nên làm với sơ đồ

Không biến người đứng đầu chuỗi thành người làm thuê cho tiệm. Cô giáo giới thiệu vì thấy phụ huynh cần một chỗ sửa xe tin được. Nếu chú Hai gửi phong bì hay hứa phần trăm, mối quan hệ đổi màu, và cô sẽ ngại khi giới thiệu. Một lời cảm ơn, một lần sửa xe chu đáo cho con cô, một câu hỏi thăm là đủ.

Không công bố sơ đồ cho khách xem, càng không dán lên tường. Tên người trên đó là thông tin của khách, họ không đồng ý để ai đó biết họ đã giới thiệu những ai. Giữ sơ đồ trong sổ của chủ tiệm.

Không dùng sơ đồ để đánh giá khách tốt hay xấu. Khách không giới thiệu ai vẫn là khách quý nếu họ quay lại đều. Có người thích kể, có người không. Mục đích của chuỗi là hiểu truyền miệng của tiệm đang chạy theo đường nào, không phải chấm điểm khách.

Và không cần vẽ hằng tuần. Chuỗi thay đổi chậm, ba tháng vẽ một lần là đủ thấy chuyển động. Vẽ quá dày chỉ tốn thời gian mà mỗi lần chỉ thêm một hai vòng tròn, không đủ để thấy gì mới.

Một chuỗi ở shop bán đồ ăn vặt tại nhà

Chuỗi không chỉ có ở tiệm có quầy. Giả định chị Vy bán bánh tráng trộn và khô gà tại nhà, nhận đơn qua tin nhắn, giao trong khu. Chị lưu tên khách mới kèm tên người giới thiệu, nên sau hai tháng có đủ dữ liệu để vẽ. Tờ giấy đầu tiên cho thấy một điều bất ngờ: gần một nửa khách mới đến từ một nhóm nhân viên văn phòng, bắt đầu từ một chị kế toán đặt cho cả phòng ăn xế.

Chuỗi từ chị kế toán đi xuống ba đời. Chị kể cho đồng nghiệp cùng phòng, một người trong đó chuyển sang phòng khác và kể tiếp, rồi phòng mới lại có người đặt riêng cho gia đình. Đây là hình sợi dây, lan theo quan hệ chỗ làm. Ngược lại, nhánh từ nhóm cư dân thì rộng mà nông: nhiều người đặt một lần sau một bài đăng, rồi rất ít người kể tiếp.

Từ đó, chị Vy hiểu khách văn phòng là nhóm mang lại truyền miệng bền, vì họ ăn chung, đặt chung và nói chuyện với nhau mỗi ngày. Chị bắt đầu chia sẵn phần nhỏ dễ chia cho nhiều người, ghi tên từng người trên túi khi giao cho cả phòng. Mỗi túi có tên là một cơ hội để người ăn biết món đó từ đâu tới, và chuỗi có thêm một nhánh.

Câu hỏi thường gặp

Chuỗi giới thiệu khách là gì?

Là sơ đồ cho thấy khách nào đã giới thiệu khách nào tới tiệm, có thể kéo dài nhiều đời: khách quen kể cho khách mới, khách mới lại kể cho người khác. Vẽ chuỗi giúp chủ tiệm biết truyền miệng đang dựa vào vài người hay đã lan rộng.

Cần dữ liệu gì để vẽ chuỗi giới thiệu?

Chỉ cần sổ ghi khách mới kèm tên gọi hoặc mã của người giới thiệu trong một đến hai tháng, thêm đánh dấu khách nào đã quay lại. Không cần số điện thoại hay thông tin riêng. Tên gọi đủ để chủ tiệm nhận ra là được.

Truyền miệng phụ thuộc vào một người thì có sao không?

Không sai, nhưng mong manh. Nếu người đó chuyển nhà hay thôi ghé, phần lớn khách mới cũng mất theo. Nên chăm người đó chu đáo và đồng thời tìm cách để khách mới cũng có lý do kể, để chuỗi chuyển dần sang nhiều gốc.

Có nên thưởng tiền cho người đứng đầu chuỗi không?

Thường không nên. Người giới thiệu nhiều vì họ tin tiệm, thưởng tiền dễ làm quan hệ thành giao dịch và khiến họ ngại kể. Lời cảm ơn, phục vụ chu đáo và hỏi thăm thường được quý hơn và giữ được lâu hơn.

Bao lâu nên vẽ lại chuỗi một lần?

Chừng ba tháng một lần. Chuỗi thay đổi chậm, vẽ dày hơn chỉ thêm vài vòng tròn mà không thấy được chuyển động. So hai lần vẽ cách nhau ba tháng cho biết những việc mình làm có làm chuỗi dày lên không.

Khách được giới thiệu không quay lại thì đọc thế nào?

Nếu nhiều khách trong cùng một nhánh không quay lại, có thể người giới thiệu kể cho người không thật sự cần dịch vụ, hoặc kể quá lời so với thực tế. Không phải lỗi của ai, nhưng cần biết để không đánh giá quá cao nhánh đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138